Friday, July 27, 2012

စိတ္ကိုရွုက ခ်မ္းသာရ တရားေတာ္ (၂)


ခ်မ္းေျမ့ဆရာေတာ္ၾကီး


စိတ္မၿဖဴစင္ေသးသမွ် မသိေသးဘူး။ အဲဒီ ၿဖဴစင္တာကို စိတၱ၀ိသုဒၶိ လို႔ေခၚတယ္။ အဲဒီၿဖဴစင္တာက ဘယ္အခါမွ ၿဖဴစင္သလဲဆိုေတာ႔ အ႐ႈခံအာရံု အေပၚမွာ စိတ္အေတာ္ၾကာေအာင္ တည္ေနႏိုင္မွၿဖဴစင္တယ္။ အေတာ္ၾကာေအာင္ တည္ေနႏိုင္ရင္ အဲဒီတည္ေနႏိုင္တဲ႔အခိုက္အတန္႔မွာ ၿဖဴစင္ေနတာပဲ။ ေဘးကို မလႊင္႔မထြက္ မေၿပးမသြားပဲနဲ႔ ေဖာင္းမွဳရုပ္အစဥ္၊ ပိန္းမွဳရုပ္အစဥ္ေပၚမွာပဲ တလွည္႔စီ၊ တလွည္႔စီတည္တယ္။ စၾကၤန္ေလ်ွာက္တဲ႔အခါမွာလည္း ၾကြမွဳ၊ လွမ္းမွဳ၊ ခ်မွဳေပၚမွာပဲ တလွည္႔စီ၊ တလွည္႔စီ တည္တည္သြားတယ္။ အဲဒီလိုတည္ၿငိမ္တာကို သမာဓိလို႔ေခၚတယ္။ အဲဒီလို တည္ၿငိမ္လို႔ သမာဓိရတဲ႔အခိုက္မွာ စိတ္ကၿဖဴစင္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အဲဒီၿဖဴစင္တဲ႔အခိုက္အတန္႔ကို စိတၱ၀ိသုဒၶိလုိ႔ေခၚတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီးေတာ႔ သိစရာရိွတာ စိတ္တည္ၿငိမ္တိုင္း၊ တည္ၿငိမ္တိုင္း သိလာတယ္။ ၿဖဴစင္တဲ႔စိတ္အစဥ္မွာ ပါ၀င္တဲ႔ အသိဉာဏ္ကထက္လာလို႔။ အဲဒီလိုၿဖဴစင္ဖို႔ရာအတြက္ အခုဟာက ေလ႔က်င္႔ပြားမ်ား အားထုတ္ေနတာ။

ဒါေပမယ္႔လည္း စိတ္တည္ၿငိမ္ရံုမွ်ပဲ ရည္ရြယ္ၿပီး အားထုတ္ရင္ေတာ႔ တည္ၿငိ္မ္ရံုမွ်ပဲ တည္ၿငိမ္တယ္၊ သိစရာရိွတဲ႔ ရုပ္သဘာ၀၊ နာမ္သဘာ၀မသိဘူး။ တည္ၿငိမ္ရံုမွ် ရည္ရြယ္ၿပီး ေလ႔က်င္႔ပြားမ်ားအားထုတ္တဲ႔ ကမၼ႒ာန္းကိုသမထကမၼ႒ာန္းေခၚတယ္။ တည္ၿငိမ္ရံုမွ်မဟုတ္ပဲနဲ႔ တည္ၿငိမ္လို႔ စိတ္ၿဖဴစင္ေနတဲ႔အခါမွာ ၿဖဴစင္တဲ႔စိတ္ထဲမွာရိွတဲ႔ အသိဉာဏ္ေလးဟာ အရွုခံေဖာင္းၾကြတတ္တဲ႔သေဘာ၊ ပိန္က်သြားတဲ႔သေဘာ၊ အရွုခံၾကြ၍၊ လွမ္း၍၊ ခ်၍သေဘာ အဲဒီသေဘာေတြကို သူ႔သဘာ၀အတိုင္း ပိုင္းပိုင္းၿခားၿခား သိသိ၊ သိသိသြားဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ အားထုတ္တဲ႔ အခါက်ေတာ႔ စိတ္ၿဖဴစင္လာတာနဲအမ်ွ အဲဒီအသိေလးေတြေပၚလာၿပီ။ ေရြ ႔သေဘာေလးေတြ ပထမဆံုး သိလာတယ္။ ေရြ ႔သေဘာသိလာတယ္ဆိုတာ ၀ါေယာဓါတ္ရဲ ႔သဘာ၀လကၡဏာ သိတယ္ေခၚတယ္။ ဒီထက္တိုး အားထုတ္လို႔ စိတ္ကပိုပိုတည္ၿငိမ္လာတဲ႔အခါ က်ေတာ႔ ေရြ ႔သေဘာေလးေတြဟာ တစ္ခုတည္း မဟုတ္ဘူး၊ ႏွစ္ခု၊ သံုးခု၊ ေလးခုပဲ။ ဆင္႔ဆင္႔ၿပီးေတာ႔ ေဖာင္းေဖာင္း လာတယ္၊ ဆင္႔ဆင္႔ၿပီးေတာ႔ ပိန္ပိန္လာတယ္။ ဒီလိုလည္းသိတယ္။

ဒီထက္ပိုရွင္းလာတဲ႔အခါက်ေတာ႔ ေရြ ႔မွဳေလးေတြ အဆက္မၿပတ္ ေၿမာက္မ်ားစြာ အဆင္႔ ဆင္႔ၿဖစ္ေပၚလာတာေတြ႔တယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ႔ ေရြ ႔မွဳ တစ္ခု ၿဖစ္ေပၚၿပီး ေပ်ာက္တာ၊ ေနာက္တစ္ခု ၿဖစ္ေပၚလာတာ၊ ေပ်ာက္တာ၊ ေနာက္တစ္ခုၿဖစ္ေပၚလာတာ၊ ေပ်ာက္တာ ဒါကိုေတြ႔တယ္။ အဲဒါဟာ ၿဖစ္မွဳ၊ ပ်က္မွဳ မၿမဲတဲ႔ အနိစၥေတြ႔တာ။ အဲဒါလည္းပဲ ထက္ၿမက္တဲ႔ အသိဉာဏ္က သူ႔အလိုလို သြားသိတာ။ ဘာေၾကာင္႔ လဲဆိုေတာ႔ စိတ္ကၿဖဴစင္ေနလို႔။ အဲဒါကို ၀ိပႆနာဘာ၀နာ ေခၚတယ္။ သမထဘာ၀နာ ကေတာ႔ စိတ္တည္ၿငိမ္ ရံုမွ်ေလး ရည္ရြယ္တယ္။ ၀ိပႆနာဘာ၀နာကေတာ႔ တည္ၿငိမ္ရံုမ်ွေလးမကဘူး။ သိစရာ ရိွတဲ႔ ရုပ္သေဘာ၊ နာမ္သေဘာကိုသိဖို႔ ဆိုတဲ႔ရြယ္ရည္ခ်က္။ အခုေယာဂီတို႔ အားထုတ္ေနတာက အဲဒီ ၀ိပႆနာပဲ။ စိတ္တည္ၿငိမ္လို႔ ၿဖဴစင္ၿပီဆုိရင္ ၿဖဴစင္တဲ႔စိတ္ထဲမွာပါတဲ႔ အသိဉာဏ္ဟာ ထက္လာၿပီးေတာ႔ အခုေၿပာတဲ႔အတိုင္း အရွုခံ ေဖာင္းမွု၊ ပိန္မွုရုပ္သေဘာ၊ ၾကြမွု၊ လွမ္းမွု၊ ခ်မွု ရုပ္သေဘာ၊ စဥ္းစားစိတ္၊ ေတြးစိတ္ေတြရွုၿပန္ေတာ႔ စဥ္းစားစိတ္၊ ေတြးစိတ္  နာမ္သေဘာ အဲဒီလိုသိသိလာတယ္။ မရွုရင္ေတာ႔ မသိဘူး။

ဒီကေန႔ တရုတ္ဘုန္းၾကီးတစ္ပါး တရားေလ်ွာက္တယ္။ ဘယ္နွယ္႔ေလ်ွာက္လဲဆိုေတာ႔ သူထိုင္၀မ္မွာ တရားအားထုတ္တာ ငါးႏွစ္ရိွၿပီတဲ႔။ ငါးနွစ္သာအားထုတ္ခ႔ဲတယ္။ စိတ္အေၾကာင္း ဘာမွမသိခဲ႔ဘူးတဲ႔။ သူကဘယ္လိုအားထုတ္တာလဲဆိုေတာ႔  ထြက္ေလ၊ ၀င္ေလရွုတာ။ ေလထြက္ေတာ႔ ထြက္တယ္ ႏွာေခါင္းက၊ ၀င္ေတာ႔ ၀င္တယ္၊ ထြက္တယ္၊ ၀င္တယ္၊ ထြက္တယ္၊ ၀င္တယ္နဲ႔ ႏွားသီး၀ကေနၿပီး ေလရဲ ႔၀င္မွဳ၊ ထြက္မွဳကို ဖမ္းၿပီးရွုတာ။ စိတ္အၿပင္လြင္႔သြားရင္လည္း လြင္႔တဲ႔စိတ္ၿပန္ဆဲြ။ ၿပန္ဆြဲၿပီးေတာ႔ ႏွာသီး၀ၿပန္ကပ္ ထြက္တယ္၊ ၀င္တယ္လို႔ရွု။ စဥ္းစားေနရင္းလည္းပဲ စဥ္းစားမွန္းသိတဲ႔အခ်ိန္မွာၿပန္ဆြဲ ၿပန္ဆြဲၿပီးေတာ႔ ထြက္တယ္၊ ၀င္တယ္လို႔ အဲဒီလို္ရွုတာ။ အဲဒီလိုရွုေတာ႔ သူ႔ဟာက စိတ္ကိုသိဖု႔ိ ရွုတာမဟုတ္ပဲနဲ႔ ႏွာသီး၀ ထြက္ေလ၊ ၀င္ေလေပၚမွာ စိတ္တည္ၿငိမ္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ပဲရွုတာ။ ရွုေတာ႔ ထြက္တဲ႔စိတ္၊ လႊင္႔တဲ႔စိတ္ရဲ ႔ သေဘာကိုလည္းမသိဘူး။ တခါတရံ စိတ္ထြက္ေန၊ လႊင္႔ေနလည္းပဲ မသိဘူး။အဲဒါေၾကာင္႔ သူ ဘာမွမသိခဲ႔ဘူးတဲ႔။ ငါးႏွစ္လံုးလံုး အားထုတ္ခဲ႔တာ။ အခုဒီမွာက်ေတာ႔ သိလာတယ္တဲ႔။ စိတ္ဆိုတာ ၿဖဳတ္ခနဲ ၿဖဳတ္ခနဲ ထြက္ထြက္သြားတဲ႔သေဘာ ရိွတယ္ဆိုတာလည္း သိလာတယ္။ ထြက္တဲ႔စိတ္ကို လိုက္ရွုရင္ ထြက္တဲ႔စိတ္ဟာ ရပ္သြားတယ္ဆိုတာလည္း သိတယ္။ ေနာက္စိတ္တခုသိရင္ ေနာက္စိတ္တခုက ထပ္ၿပီးေတာ႔ ေပၚလာတယ္ ဆိုတာလည္း သိလာတယ္။ အဲဒီစိတ္ကိုရွုၿပန္ေတာ႔လည္း အဲဒီစိတ္ကရပ္သြားတယ္၊ ေပ်ာက္သြားတယ္ ဆိုတာ စိတ္ရဲ ႔သေဘာကို သူသိစၿပဳလာတယ္။ သိစၿပဳလာတာနဲ႔အမ်ွ သူ႔စိတ္က ပိုၿပီးတည္ၿငိမ္ၿပီးေတာ႔ ခ်မ္းသာ လာတယ္တဲ႔။

ဆိုလိုတာက စိတ္ကိုရွုတဲ႔အေလ႔အက်င္႔လုပ္တဲ႔အခါက်ေတာ႔ စိတ္ရဲ ႔သေဘာသိလာတယ္။ သိလာေတာ႔ အရွုခံစိတ္အေပၚမွာ ရွုတဲ႔ စိတ္က တည္ၿငိမ္ေနတဲ႔အခါမွာ အရွုခံစိတ္ရဲ ႔သဘာ၀ေလး သိေနတယ္။ တၿခားေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ ၿဖစ္စရာ အာရံုေတြဆီ စိတ္ကမေရာက္ဘူး။ မေရာက္ေတာ႔ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟမၿဖစ္ဘူး။ လြင္႔တယ္ဆို လြင္႔တယ္၊ လြင္႔တယ္ရွု၊ စဥ္းစားတယ္ဆို စဥ္းစားတယ္၊ စဥ္းစားတယ္ရွု၊ ေတြးတယ္ဆို ေတြးတယ္၊ ေတြးတယ္ရွု။ ရွုတဲ႔အခါမွာ လြင္႔စိတ္၊ စဥ္းစားစိတ္၊ ေတြးစိတ္အေပၚမွာပဲ စိတ္ကတည္ၿငိမ္၊ တည္ၿငိမ္ၿပီးေတာ႔ ခုနက လြင္႔စိတ္၊ စဥ္းစားစိတ္၊ ေတြးစိတ္ေတြေပ်ာက္သြားတာလည္းသိတယ္၊ ေနာက္ထပ္ၿပန္ေပၚလာတာလည္းသိတယ္၊ ေနာက္တခါ ေပ်က္သြားတာလည္း သိတယ္။

အဲဒီေတာ႔ စိတ္ကတစ္တန္းတည္း ၿဖစ္ေနတာမဟုတ္ဘူး။ ၿဖစ္လာတယ္၊ ေပ်ာက္သြားတယ္၊ ေနာက္တခါလည္း ၿဖစ္တယ္၊ ေပ်ာက္တယ္ ဆိုတဲ႔ သေဘာကိုသိ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင္႔ စိတ္မၿမဲဘူးဆိုတာကို သေဘာေပါက္တယ္။ အဲဒီလိုသေဘာေပါက္တဲ႔ အသိဟာ ၀ိပႆနာဉာဏ္ပဲ။ အဲဒီ ၀ိပႆနာဉာဏ္ဟာ ၿဖဴစင္တဲ႔စိတ္ ၿဖစ္တဲ႔အခိုက္မွာပဲ ၿဖစ္ေပၚတယ္။ ဟာ… စိတ္ေတြက ထြက္ေန၊ လြင္႔ေန၊ စဥ္းစာေန၊ ေတြးေနလည္း ကို္ယ္က လိုက္မမွတ္ဘူး၊ ဒီတိုင္း ၾကည္႔ေနမယ္ဆိုရင္ လြင္႔ၿမဲလြင္႔၊ ထြက္ၿမဲထြက္ေနေတာ႔ ေဟာ..စိတ္ေတြက အိမ္ေရာက္ လိုေရာက္၊ ေတာေရာက္ လိုေရာက္၊ အလုပ္ဆီေရာက္လိုေရာက္၊ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းဆီ ေရာက္လိုေရာက္၊ ဘုရား ေရာက္လိုေရာက္နဲ႔ ေၿဗာင္းဆန္ေနတယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ႔  စိတ္ကမခ်မ္းသာေတာ႔ဘူး။ ဘာေၾကာင္႔လဲဆို စိတ္ကမည္းေနတယ္။ ဘာစိတ္နဲ႔ မည္းေနတာတုန္းဆိုေတာ႔ လြင္႔စိတ္၊ ပ်ံ ႔စိတ္ေခၚတဲ႔ ဥဒၵစၥ၊ ကုကၠဳစၥစိတ္နဲ႔ မည္းေနတယ္။ အဲဒါဘာေၾကာင္႔  တုန္းဆို စိတ္ကုိမရွုလို႔။ မရွုေတာ႔ စိတ္ကသူသြားခ်င္ရာ အာရံုကိုသြားတယ္။ သူသြားခ်င္ရာ အာရံုကိုသြားၿပီဆိုရင္ မခ်မ္းသာေတာ႔ဘူး။ အဲဒီေတာ႔ စိတ္ကသူသြားခ်င္ရာသြားတာကို လႊတ္ထားတာ ေကာင္းသလား။ အဲဒီစိတ္ကို ရွုၿခင္းအားၿဖင္႔ သိေအာင္ၾကိဳးစားတာ ေကာင္းသလား။ ရွုၿခင္းအားၿဖင္႔ သိေအာင္ ၾကိဳးစားတာ ေကာင္းတယ္ေနာ္။ ရွုၿပီးဆိုရင္ သိေရာ၊ သိၿပီဆိုရင္ အဲဒီစိတ္ဟာ တၿဖည္းၿဖည္းက်ေတာ႔ ရပ္သြားတာပဲ။

ၿမင္ႏိုင္ခဲစြ၊ သိမ္ေမြ႔လွ၍ွ
သူက်လိုရာ က်တတ္ပါသည္႔၊
ပမာေမ်ာက္ႏိွုင္း၊ စိတ္ဆင္ရိုင္းကို
ထုသိုက္ေၿဖခၽြတ္၊ ထင္တိုင္းလႊတ္၍
မကြပ္မထိန္း၊ ညႊတ္တိုင္းယိမ္းက
ေအးၿငိမ္းခ်မ္းသာ မရပါပဲ၊
ပူစရာဆင္႔ကဲ လြန္ဆင္းရဲသည္
မိုက္မဲသူတို႔ လမ္းစဥ္တည္း။

စိတ္ကလုပ္ခ်င္ရာသာ လႊတ္ေပးၿပီး လုပ္ၿပီဆိုရင္ေတာ႔ မေကာင္းမွဳ၊ အကုသိုလ္၊ ဒုစရိုက္ေတြပဲ ေၿပာတယ္၊ ဒုစရိုက္ ေတြပဲလုပ္မယ္။ လုပ္ၿပီဆိုရင္ေတာ႔ ဒုကၡေတြပဲ အဆင္႔ဆင္႔ပြားေတာ႔တာပဲ၊ သုခဆိုတာမရိွဘူး။

သုဒုဒၵသံ သုနိပုဏံ၊ ယတၳကာမနိပါတိနံ။ စိတၱံ ရေကၡထ ေမဓာ၀ီ၊ စိတၱံ ဂုတၱံ သုခါ၀ဟံ။

သုဒုဒၵသံ - အလြန္ၿမင္ႏိုင္ခဲေသာ၊ သုနိပုဏံ - အင္မတန္ သိမ္ေမြ႔ေသာ၊ ယတၳကာမနိပါတိနံ - သူက်ခ်င္ရာ အာရံု၌က်တတ္ေသာ၊ စိတၱံ - စိတ္ကို၊ ေမဓာ၀ီ - ပညာရိွသည္၊  ရေကၡထ - ရွုမွတ္ ပြားမ်ားေသာအားၿဖင္႔ ေစာင္႔စည္း၊ထိန္းသိမ္းရာ၏။ ဂုတၱံ - ေစာင္႔ေရွာက္ထိန္းသိမ္း၍ လံုၿခံဳၿပီးေသာ၊ စိတၱံ - စိတ္သည္၊  သုခါ၀ဟံ - နိဗၺာန္တိုင္္ေအာင္ ခ်မ္းသာကို ေဆာင္တတ္၏။

ေစာင္႔ေရွာက္၍ လံုၿခံဳၿပီးေသာစိတ္သည္ဆိုတာ ၿမင္တိုင္း၊ ၾကားတိုင္၊ နံတိုင္း၊ စားတုိင္း၊ ထိတိုင္း၊ ၾကံေတြးတိုင္း ၿမင္တယ္၊ ၾကားတယ္၊ နံတယ္၊ စားတယ္နဲ႔ ရွုရွု၊ ရွုရွဳေပးလိုက္တဲ႔အခါ ေနာက္က်ေတာ႔ ၿမင္မွုေပၚမွာလည္း ေလာဘ၊ ေဒါသ မၿဖစ္ေတာ႔ဘူး၊ ၾကားမွဳအေပၚမွာလည္း ေလာဘ၊ ေဒါသ မၿဖစ္ေတာ႔ဘူး၊ နံမွု၊ စားမွုအေပၚမွာလည္း ေလာဘ၊ ေဒါသမၿဖစ္ေတာ႔ဘူး။ မၿဖစ္ေတာ႔ စိတ္မည္းေတြမရိွေတာ႔ စိတ္ဟာ ၿဖဴစင္ေနေရာ။ ၿဖဴစင္ေနရင္ စိတ္ဟာ ေစာင္႔ေရွာက္လို႔ လံုၿခံဳသြားၿပီ။ စိတ္ထဲမွာ ကိေလသာ ေဘးရန္ မရိွေတာ႔။ အဲဒိီလုိဆိုရင္ ခ်မ္းသာၿပီတဲ႔။ အဲဒီလို သေဘာရိွတဲ႔ စိတ္ကို သူ႔အတိုင္းလႊတ္ထားမွ ခ်မ္းသာမွာလား၊ သူကို႔ ရွုမွတ္ၿပီးေတာ႔ ေစာင္႔ေရွာက္ေပးမွ ခ်မ္းသာမွာလား။ ေစာင္႔ေရွာက္ေပးမွ ခ်မ္းသာမယ္။

                                                       “ ၿမင္ႏိုင္ခဲစြ၊ သိမ္ေမြ႔လွ၍ွ
                                              သူက်လိုရာ က်တတ္ပါသည္႔၊
                                              ပမာေမ်ာက္ႏိွုင္း၊ စိတ္ဆင္ရိုင္းကို
                                              ခ်င္႔ႏိွုင္းဉာဏ္ယွဥ္၊ သမၸဇဥ္ႏွင္႔
                                              အစဥ္ခၽြန္းအုပ္ သတိခ်ဳပ္၍ွ
                                              မလွဳပ္မယိုင္ ေကာင္းစြာႏိုင္ေသာ္
                                              ဖြံ႔ခုိင္ၿဖိဳးၿဖိဳး ခ်မ္းသာတိုးသည္
                                              ေကာင္းက်ိဳး ၾကြယ္လိမ္႔မည္သာကိုး။”

စိတ္ဆင္ရိုင္းကို သတိခၽြြန္းအုပ္၍ွ ရွုမွတ္ပြားမ်ားၿခင္းအားၿဖင္႔ ေစာင္႔ေရွာက္မွသာ အကုသိုလ္ၿဖစ္စရာ အာရံုဆီ မသြားေတာ႔ ကိေလသာေတြ မလုပ္ရွားႏိုင္ေတာ႔ဘူး။ သတိၿဖင္႔ ရွုမွတ္၍ ေစာင္႔ေရွာက္သၿဖင္႔ လံုၿခံဳၿပီးေသာစိတ္ သည္ နိဗၺာန္တိုင္ေအာင္ ခ်မ္းသာကိုေဆာင္တတ္၏။ စိတ္ဆင္ရိုင္းကို က်ံဳးသြင္းၿပီး ယဥ္ေအာင္လုပ္တာ၀ိပႆနာပဲ။ 

(ဆက္ရန္)





Typed By: M.N.Pyone

No comments:

Post a Comment