Thursday, March 25, 2010

Working Work with Dhamma – Sayadaw U Jotika

Following is a message from our honoured teacher and good friend Sayadaw U Jotika for those lay people (and monks!) who are working, and trying to integrate dhamma into their work-life.

Sayadaw U Jotika is a Myanmar monk, whose words have been compiled into several books that have been extremely well received, including ‘Snow in the Summer’ and ‘Map of the Journey’. For other posts here on/by Sayadw including links to online PDF files and Mp3 files, CLICK HERE.


Our work must be an expression of our best ability and our best attitude.

Our work shows what kind of a person we are. Your work shows who you are.

Why do I work? There are many reasons.

I do things because I am interested in doing them. Some of those things I called work and some others I called play or hobby. For me hobby and work overlaps. Reading is my hobby, and it is also work. Writing is my hobby and writing is also work. I write about the things that I really love. I express what I really feel, what I really believe and practice. Therefore it is self-expression.

Our work should be self-expression. If we don’t express ourselves in what we do, it becomes very boring. Work becomes boring if we do it just because of the money we get from it.

When I really express myself in my work I feel happy. I get energy. After working I feel relaxed.

When you work with the best of your ability and attitude you don’t lose anything. You give the best of you and therefore you get the best. And by giving the best you become a better person, that is really what you get. What you get is ‘what you are.’

Whatever you do, you do it to honor yourself. Your work must be a way of showing respect to your self.

By looking at the way you work I can tell how much self-respect you have. And how much you honor yourself.

If you cheat you loose self-respect. If you loose self-respect you loose everything.

There are many misfortunes in our lives, but the worst of them is loss of self-respect.

If you don’t do your work with the best of your ability you are dishonoring yourself.

Spiritual Practise

Your work gives you joy when it becomes part of your spiritual practise.

Work as spiritual practise? Yes, it can be. Every thing we do can become our spiritual practise.

Work is an opportunity to express our noble nature. It is a testing ground.

Work can be a Spiritual Practise

Tennessee Williams said, I’m really alive when I’m working.”

If you can say the same, you are living a wonderful life.

We work many hours a day. On average, people these days work for at least 10 hours a day which include talking about work on the telephone and reading materials related to your work.

If we don’t find meaning in what we do what a waste of life that would be.

If we don’t become alive when we work we are half dead.

By work I mean doing anything worthwhile. Doing anything productive. Therefore even volunteering is a kind of work. It is not a job. But it is work. Job and work are not always the same. If we express ourselves in what we do it is our work. If we don’t express ourselves in what we do it is only a job.

That’s the way I understand it.

There are things you do because it is your duty to do it. For example, the security officers in the airport are fulfilling there duty when they check every baggage and every passenger. If they do it with respect toward the passengers and concern for the safety of the passengers it is their work. If they do it to show their power it is only their job.

Three Stone Cutters

I will tell you a story about three stone cutters.

A man went to a stone quarry. He saw three men cutting stones. He asked the first man, “What are you doing?”

The man answered, “I am cutting stones. It is tiring, boring and drudgery.” I do it because I have to. I need the money.

He then went to ask the second man he saw, “What are you doing?”

The man answered, ” I am earning a living. I make enough money to support my family.”

He then went to ask the third man, “What are you doing?”

The man answered, “I am building a Magnificent Temple. I am making history. I am part of the team building the most beautiful temple in this continent and I am very proud of it. The stone I cut will be used to build it.”

See how different the three stone cutters see and feel what they are doing?

“Not to be occupied and not to exist amount to the same thing.”


To be occupied doesn’t mean doing something to make money. It means doing something you love to do.

If you are not doing something you love to do you don’t exist.

That’s the way I understand it.

If you want to feel alive, do something you love to do.

The moment you do something you love to do you become alive.

And the more attention you pay in doing what you are doing the more alive you become.

So, to love and to pay attention are the two most important factors to make you feel alive.

This applies to your meditation practice too. It applies to everything you do.

What do people really want?

Different people will answer that question differently. Answer for yourself first!

Now, here is my answer.

People want to feel alive.

Your work or your job?

Dullness, lack of interest, boredom, ennui, are feelings which make us feel dead.

We don’t like those feelings. Especially young people don’t like that because they have so much energy to expand.

We try to avoid those feelings by trying to get ourselves engaged in doing something exiting, something interesting. Sports is one. Watching TV. Watching horror movies, kiss kiss and bang bang movies.

But there are better things we can do. Discussing about something with somebody who knows

about the subject. Learning by doing something. Watching birds, studying nature, painting, playing music, singing, (instead of listening to a song, sing that song, or sing along to it.)

Doing research on something you want to know. I find that very interesting.

And meditating.

Meditating means watching your mind and body processes.

Are you interested in yourself? You want others to be interested in you. Don’t you?

But are you interested in yourself? If you are interested in yourself, pay attention to what is going on in your mind and body.

The more mindful you become the more alive you will become. And the more interesting your mind will become. And therefore the more interesting you will become.

What am I thinking now? What am I feeling now? How do I feel? Feel good? Feel tired?

Am I worrying about something?

Breath in, breath out and pay attention. How do you feel? Feels good.

You can be occupied at all times. Pay attention! That is something you can do anywhere, anytime.

When you are paying attention you are alive. You feel it. Try it and find out by yourself.

Knowing ones own mind is a very unique human quality. No animal can do that. And knowing ones own mind is the way to maturity, the way to freedom and happiness. It is our own mind that makes us happy or unhappy. And mostly our thoughts are our prisons.

Somebody said, If you know your mind you are not at its mercy.”

Which means if you don’t know you mind you are in big trouble.

Knowing what you are doing and why you are doing it is very satisfying.

Doing something you love and doing it in the best way you can, doing it skillfully makes you feel alive.

Doing what you love to do whole heartedly, using all you body and mind is the only way to make you feel, “Oh! I am alive!”

Somebody said, “Life without absorbing occupation is hell.”

Not wanting to do anything, not wanting to know anything, not interested in anything and not growing (spiritually) is hell on earth.

Being mindful is the best way to develop all you abilities, all your potentials. If you want to find out how creative you are first learn to be mindful. Pay attention to what you are thinking. Do what you are doing with complete attention. That will help you develop all other potentials. It is quite simple.



ေမတၱာပြားတဲ့အခါ ရန္သူကို ေနာက္ဆံုးမွ ပြားရမယ္လို ့ ေျပာခဲ့ျပီးပါျပီ။

ေမတၱာပို ့ရမယ့္ အစဥ္ထဲမွာ ရန္သူလည္းပါေနေတာ့ တာ၀န္တစ္ခုအေနနဲ ့ ပို ့လိုက္တာ အေကာင္းဆံုးပါ။

ဒါနဲ့ပတ္သက္ျပီး ဆရာၾကီးဦးေဌးလိႈင္က သူ ့ရဲ ့ေမတၱာ၀ါဒစာအုပ္မွာ ကိုယ္ေတြ ့၀တၳဳေလး ထည့္ေရးျပထားပါတယ္။ အဲဒီ၀တၳဳေလးအက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေျပာျပရေအာင္ပါ။

တစ္ခါတုန္းက မဟာစည္ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးဆီကို ဒကာမၾကီးတစ္ေယာက္ တရားလာအားထုတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူကတရားမွတ္လို ့မရဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆရာေတာ္ၾကီးက ေမတၱာပြားနည္းကို အရင္သင္ေပးပါတယ္။

တရားစစ္တဲ့အခါက်ေတာ့...ဒကာမၾကီးက “တပည့္ေတာာ္ က်န္တဲ့သူေတြကို ေမတၱာပို ့လို ့ရေပမယ့္ စီးပြားျပိဳင္ဘက္ ရန္သူအိမ္နီးခ်င္ ဒကာမကိုေတာ့ ပို ့လို ့မရ ျဖစ္ေနတယ္ဘုရား” လို ့ ေလွ်ာက္ျပပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဆရာေတာ္ၾကီးက “ရန္သူကို ေနာက္ဆံုးမွထားပို ့ပါ။ ပိုု ့လည္းပို ့ၾကည့္ပါဦး။ သံသရာမွာ ေဆြမ်ိဳးမေတာ္ခဲ့သူ မရွိဘူး။ သူ ့ေက်းဇူးေလးေတြကို ရႈျပီး ပို ့ပါ။” လို ့ အၾကံေပးလိုက္ပါတယ္။

ေနာက္သံုးေလးရက္ၾကာလာေတာ့ ဒကာမၾကီးက ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးဆီ ျပန္ေရာက္လာျပီး “ဆရာေတာ္ဘုရား တပည့္ေတာ္ ေမတၱာပို ့လို ့ ရသြားပါျပီဘုရား။ ေမတၱာပို ့ေနရင္း တပည့္ေတာ္ရဲ ့ အာရံုထဲမွာ ပို ့ရင္းပို ့ရင္းနဲ ့ သူ ့မ်က္ႏွာက ျပံဳးလာပါတယ္ဘုရား။ ျပံဳးျပီး တပည့္ေတာ္ကို ေတာင္းပန္ပါတယ္။ ဒီေလာက္နဲ ့တပည့္ေတာ္ မအံ့ၾသေသးပါဘူး။ အျပင္မွာလည္း တပည့္ေတာ္ကို တရားအာရံုထဲမွာျမင္ရတဲ့ အကၤီ်လံုခ်ည္နဲ ့ လာေတာင္းပန္ပါတယ္ဘုရား” လို ့ သူကေလွ်ာက္ျပပါတယ္။

ဆရာၾကီးဦးေဌးလိႈင္က သူ ့ကိုယ္ေတြ ့ကေလးကို ထုတ္ျပထားတာပါ။

ပုထုဇဥ္ေတြဆိုေတာ့ သူ ့အတိုင္းအတာနဲ ့သူေတာ့ ရန္သူ မလိုလားသူ သေဘာထားမတိုက္ဆိုင္သူေတြကေတာ့ ရွိေနၾကမွာပါပဲ။ ဒီေတာ့ ေဒါသကလည္း ၀င္လာေတာ့မွာပါ။ ဘယ္လိုနည္းနဲ ့ပဲ ၀င္လာ ၀င္လာ၊ ေမတၱာပြားခ်င္သူ တစ္ေယာက္အေနနဲ ့ ၀င္လာတဲ့ေဒါသကို ပယ္ပစ္ရပါ့မယ္။ ေဒါသဟာ ေမတၱာရဲ ့ရန္သူပါ။ ဒီေတာ့ ဘယ္လို ပယ္မလဲ...?

၀ိသုဒၶိမဂ္က ေဒါသ၀င္လာရင္ ေျဖေဖ်ာက္နည္း (၁၁)နည္းကို ဆက္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီ (၁၁)နည္းကိုလည္း ဒီမွာ ခပ္က်ဥ္းက်ဥ္းေျပာျပရေအာင္ပါ။

၁။ ေမတၱာပြား၍ ေဖ်ာက္ျခင္း၊
၂။ ျမတ္စြာဘုရား၏ အဆံုးအမၾသ၀ါဒကို ဆင္ျခင္၍ ေဖ်ာက္ျခင္း၊
၃။ ရန္သူ၏ ေကာင္းကြက္ကို ရွာ၍ ေဖ်ာက္ျခင္း၊
၄။ သနား၍ ေဖ်ာက္ျခင္း၊
၅။ မိမိကိုယ္ကို ဆံုးမ၍ ေဖ်ာက္ျခင္း၊
၆။ ကမၼႆကတာဉာဏ္ျဖင့္ ေဖ်ာက္ျခင္း၊
၇။ သည္းခံပံု ဇာတ္ေတာ္လာ နည္းမ်ားျဖင့္ ေဖ်ာက္ျခင္း၊
၈။ သံသရာတစ္ေလွ်ာက္၌ ေဆြမ်ိဳးမေတာ္ခဲ့သူ မရွိဟု ဆင္ျခင္၍ ေဖ်ာက္ျခင္း၊
၉။ ေမတၱာအက်ိဳးကို ဆင္ျခင္၍ ေဖ်ာက္ျခင္း၊
၁၀။ ဓာတ္ခြဲ၍ ေဖ်ာက္ျခင္း၊
၁၁။ ဥစၥာေပးယူ၍ ေဖ်ာက္ျခင္း၊

အားလံုးေပါင္း (၁၁) နည္းပါ။

နံပါတ္ (၁) က ေမတၱာပြားျပီး ေဖ်ာက္ရပါမယ္။ ေရွ ့မွာ ေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္း မိမိ, ခ်စ္သူ, အလယ္အလတ္ပုဂၢိဳလ္, ရန္သူကို အစဥ္အတိုင္းပြားရပါ့မယ္။ အဲဒီလိုပြားျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။

ေမတၱာပြားလို ့မွ မေပ်ာက္ရင္ နံပါတ္ (၂) က ျမတ္စြာဘုရားရဲ ့ ၾသ၀ါဒကို ဆင္ျခင္ျပီး ေဖ်ာက္ရပါ့မယ္။ ဆင္ျခင္ပံုကေတာ့...
“အို...ေယာဂီ အမ်က္ထြက္တာ မေကာင္းမွန္း သိပါလ်က္ အမ်က္ထြက္လာသူကို ကိုယ္က ျပန္ထြက္ရင္ ပထမအမ်က္ထြက္တဲ့သူထက္ ပိုမိုက္တယ္လို ့ ျမတ္စြာဘုရား ေဟာထားတယ္ မဟုတ္လား။

ျပီးေတာ့ သူတစ္ပါး အမ်က္ထြက္တာကို သိျပီး ကိုယ္ကမထြက္ဘဲ ေနလိုက္တာဟာ မိမိသူတစ္ပါး ႏွစ္ဦးသားရဲ ့အက်ိဳးကို က်င့္လိုက္တာ ျဖစ္တယ္လို ့လည္း ျမတ္စြာဘုရား ေဟာထားတယ္ မဟုတ္လား။

အစြန္းႏွစ္ဘက္ကလည္း မီးေလာင္၊ အလယ္မွာလည္း မစင္ေပေန၊ သူေသေကာင္ဖုတ္တဲ့ေနရာမွာလည္း အသံုးျပဳထားတဲ့ ထင္းကုလားတံုးဟာ ျမိဳ ့ရြာမွာ ဘာမွ အသံုးမ၀င္သလို ေဒါသထြက္တဲ့သူဟာလည္း အဲဒီထင္းတံုးအတိုင္းပါပဲလို ့ ျမတ္စြာဘုရား ေဟာထားျပန္တယ္ မဟုတ္လား” စသည္ျဖင့္ အဲဒီလိုဆင္ျခင္ျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။ ဒါမွမဟုတ္ တျခားကိုယ္ၾကားဖူးတဲ့ ၾသ၀ါဒနဲ ့လည္း ဆင္ျခင္ျပီး ေဖ်ာက္လို ့ရပါတယ္။

အဲဒီလိုဆင္ျခင္လို ့မွ မေပ်ာက္ရင္ နံပါတ္(၃) က ရန္သူရဲ ့ေကာင္းကြက္ကေလးကို ရွာျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။ “ေၾသာ္ သူက အေျပာသာၾကမ္းတာ၊ အတြင္းစိတ္ကေတာ့ ေကာင္းသားပဲ၊ ဘယ္တုန္းကေတာ့ ငါ့ကို ဘယ္လိုကူညီခဲ့ဖူးတာပဲ” စသည္ျဖင့္ ေကာင္းကြက္ ဒါမွမဟုတ္ ျပဳခဲ့ဖူးတဲ့ ေက်းဇူးေလးေတြကို ဆင္ျခင္ျပီး ေဖ်ာက္ရပါတယ္။

နံပါတ္(၄)က သနားျပီးေဖ်ာက္ပါတဲ့။ “ေၾသာ္ သူငါ့အေပၚ မေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြ ထားေနပါလား၊ အဲဒီ မေကာင္းတဲ့စိတ္က သူ ့ကိုမေကာင္းက်ိဳးေပးေတာ့မွာပဲ၊ အို...သနားစရာပဲ” အဲဒီလိုသနားျပီး ေဖ်ာက္ပါ။ ကရုဏာထားျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။

အဲဒီလိုဆင္ျခင္လို ့မွ မေပ်ာက္ရင္ နံပါတ္(၅) က ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆံုးမျပီးေဖ်ာက္ပါတဲ့။

၀ိသုဒၶိမဂ္ကေတာ့ ဆံုးမပံုနဲ ့ပတ္သက္ျပီး ဂါထာ(၁၀)ဂါထာျပထားပါတယ္။ ဒီမွာေတာ့ အဲဒီ (၁၀)ဂါထာလံုးကို မေျပာေတာ့ပါဘူး။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆံုးမတတ္သလို ဆံုးမျပီး ေဖ်ာက္လို ့ရပါတယ္။ “အို...ေယာဂီ၊ ရန္သူကို အမ်က္ျပန္ထြက္ရင္ သူ ့အၾကိဳက္ျဖစ္မွာေပါ့။ ကိုယ့္အမ်က္ထြက္လိုက္လို ့ သူ ့ရဲ ့ဆင္းရဲမႈကို ျပဳနိဳင္တာလည္းရွိမယ္၊ မျပဳနိဳင္တာလည္း ရွိမယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္ ကိုယ္ကေတာ့ ေဒါသရဲ ့ႏွိပ္စက္မႈကို ခံေနရျပီ မဟုတ္လား” စသည္ျဖင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆံုးမျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။

အဲဒီလိုဆင္ျခင္လို ့မွ မေပ်ာက္ရင္ နံပါတ္(၆) က ကမၼႆကတာဉာဏ္နဲ ့ေဖ်ာက္ပါတဲ့။ ကမၼႆကတာဉာဏ္ဆိုတာ ကံသာလွ်င္ ကိုယ္ပိုင္ဥစၥာရွိတယ္လို ့ သိတဲ့ဉာဏ္ပါ။

“သူျပဳေနတဲ့ မေကာင္းတဲ့ကံဟာ သူ ့ရဲ ့ကိုယ္ပိုင္ဥစၥာျဖစ္သြားျပီ။ အဲဒီကံကပဲ မေကာင္းကံအားေလွ်ာ္စြာ အက်ိဳးေပးေတာ့မွာ၊ ငါက ေ၀ဖန္စရာမလိုဘူး။ ကံကပဲ သူ ့ကို ေ၀ဖန္ေပးလိမ့္မယ္။” အဲဒီလိုကံကို ဆင္ျခင္ျပီး ေဖ်ာက္ရပါ့မယ္။

အဲဒီလိုဆင္ျခင္လို ့မွ မေပ်ာက္ရင္ နံပါတ္(၇)က သည္းခံမႈဇာတ္ေတာ္ေတြကို အာရံုျပဳျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။ မဟာသီလ၀ဇာတ္၊ ခႏၱီ၀ါဒီဇာတ္၊ ဆဒၵႏၱဇာတ္၊ မဟာကပိဇာတ္ စသည္ျဖင့္ ကိုယ္ၾကားဖူးတဲ့ ဇာတ္တစ္ခုခုကို အာရံုျပဳျပီး “ဘုရားအေလာင္းဟာ သည္းခံခဲ့တယ္။ အဲဒီလိုအာရံုျပဳျပီး သည္းခံခဲ့တဲ့အတြက္ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ေအာင္ျမင္တာပဲ။ ဘယ္ကိစၥမဆို သည္းခံလိုက္ရင္ အဆင္ေျပသြားတာပါ။” အဲဒီလိုသည္းခံစိတ္ေမြးျပီး ေဖ်ာက္ရပါမယ္။

သည္းခံစိတ္ေမြးလို ့မွ မေပ်ာက္ရင္ နံပါတ္(၈)က ေဆြမ်ိဳးစပ္ျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။ “ေၾသာ္...သံသရာမွာ ေဆြမ်ိဳးမေတာ္ခဲ့တဲ့သူဆိုတာ မရွိဘူး။ ဘ၀တစ္ခုမွာ ငါ့ရဲ ့အေမ ေတာ္ခဲ့ရင္ ေတာ္ခဲ့မွာပဲ။ အေမေတာ္ခဲ့တုန္းက ကိုးလလြယ္ ဆယ္လဖြားျပီး ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္မွာ အပူအစပ္ေတြလည္း ေရွာင္ခဲ့ရမွာပဲ။ အေနအထိုင္အသြားအလာလည္း ဆင္ျခင္ခဲ့ရမွာပဲ။ ေမြးလာတဲ့အခါမွာလည္း ေမတၱာအျပည့္နဲ ့ နိဳ ့ခ်ိဳတိုက္ေကၽြးျပီး ျပဳစုခဲ့မွာပဲ။ က်င္ၾကီးက်င္ငယ္ေတြကိုလည္း မရြံမရွာ သုတ္သင္ေပးခဲ့မွာပဲ။ ငါ့ရဲ ့အေဖလည္း ေတာ္ခဲ့ခ်င္ေတာ္ခဲ့မွာပဲ။ ငါ့ရဲ ့အေဖေတာ္ခဲ့တုန္းက အရပ္တစ္ပါးကိုသြားျပီး သက္စြန္ ့ဆံဖ်ား စီးပြားရွာျပီး ငါ့ကို ေကၽြးေမြးခဲ့မွာပဲ။ ငါ့အတြက္ အသက္ကိုလည္း စြန္ ့ခ်င္စြန္ ့ခဲ့မွာပဲ။ ဒါမွမဟုတ္ ငါ့ရဲ ့သားသမီး ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမလည္း ေတာ္ခဲ့မွာပဲ။ အဲဒီလိုေဆြမ်ိဳးစပ္ျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။ အနမတဂၢိယသံယုတ္လာ သုတ္တို ့မွာ ျပထားတာက သံသရာမွာ အမိအဘ ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမ မေတာ္ခဲ့ဖူးတာ ရွိကို မရွိပါဘူးတဲ့။ တစ္မ်ိဳးမဟုတ္ တစ္မ်ိဳးေတာ့ ေဆြမ်ိဳးေတာ္စပ္ခဲ့ၾကတာပါပဲတဲ့။

အဲဒီလိုဆင္ျခင္လို ့မွ မေပ်ာက္ရင္ နံပါတ္(၉)က ေမတၱာအက်ိဳးေတြကို ဆင္ျခင္ျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။

ေမတၱာပြားတဲ့သူဟာ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ အိပ္ရတယ္၊ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ နိဳးရတယ္။ ေကာင္းတဲ့အိပ္မက္ကိုပဲ မက္ရတယ္။ နတ္လည္းခ်စ္တယ္။ လူလည္းခ်စ္တယ္။ နတ္ေတြလည္း ေစာင့္ေရွာက္တယ္။ မီး အဆိပ္ ဓားေတြကိုလည္း ေရွာင္ရွားေပးတယ္။ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ သမာဓိရတယ္။ မ်က္ႏွာလည္း ၾကည္လင္တယ္။ ေသတဲ့အခါ ေတြေတြေ၀ေ၀မေသရဘူး။ ျဗဟၼာျပည္လည္း ေရာက္နိဳင္တယ္။ အဲဒီလို ေမတၱာအကိ်ဳးကိုဆင္ျခင္ျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။ ဒီေမတၱာအက်ိဳး (၁၁)မ်ိဳးကို မဟာစည္ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးရဲ ့ လကၤာေလးနဲ ့ ကပ္မွတ္ထားလိုက္ပါ။

(အိပ္ႏုိးခ်မ္းသာ၊ ေကာင္းစြာအိပ္မက္၊ ခ်စ္လ်က္လူနတ္၊ ေစာင့္လ်က္နတ္မ်ား၊ မီးဆိပ္ဓားတို ့၊ ေရွာင္ရွားကိုယ္မွာ၊ လ်င္စြာစိတ္တည္၊ ရႊင္ၾကည္မ်က္ႏွာ၊ ေသတာမေတြ၊ လားေလျဗဟၼာ၊ ဆယ့္တစ္ျဖာသည္၊ ေမတၱာပြားမႈအက်ိဳးတည္း။)

ေမတၱာအက်ိဳးကိုမွ ဆင္ျခင္လို ့မွ မေပ်ာက္ရင္ နံပါတ္ (၁၀)က ဓာတ္ခြဲျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။

ဓာတ္ခြဲပံုကေတာ့ “ေနပါဦး...အို ေယာဂီ၊ သင္အမ်က္ထြက္ေနတာက ဘာကိုအမ်က္ထြက္ေနတာလဲ။ သူ ့ရဲ ့ဆံပင္ကိုလား၊ အသည္းကိုလား၊ အသားကိုလား၊ အေၾကာကိုလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ပထ၀ီဓာတ္ကိုလား၊ အာေပါဓာတ္ကိုလား၊ ရူပကၡႏၶာကိုလား၊ ေ၀ဒနာကၡႏၶာကိုလား” စသည္ျဖင့္ အဲဒီလိုဓာတ္ခြဲျပီး ေဖ်ာက္ရပါတယ္။။

ဓာတ္ခြဲလို ့မွ မေပ်ာက္ရင္ နံပါတ္(၁၁)က ဥစၥာေပးယူျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။

သူႏွစ္သက္မယ္ထင္တဲ့ ပစၥည္းဥစၥာေလးေတြေပးျပီး ေဖ်ာက္ပါတဲ့။

သီဟိုဠ္ေခတ္က သံဃိကေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းမွာ မေထရ္ၾကီးတစ္ပါးက မေထရ္ငယ္တစ္ပါးကို အမ်က္ထြက္ျပီး ေက်ာင္းတိုက္ကထြက္သြားရေအာင္ လုပ္ေနပါတယ္တဲ့။ ဒီေတာ့ မေထရ္ငယ္က မေထရ္ၾကီးဆီသြားျပီး “ဆရာေတာ္ဘုရား၊ ဒါကရွစ္က်ပ္တန္ အေကာင္းစားသပိတ္ပါဘုရား။ တပည့္ေတာ္ရဲ ့မယ္ေတာ္ၾကီးက လွဴထားတဲ့အတြက္ အပ္အပ္စပ္စပ္ ရထားတာပါဘုရား။ သံုးေဆာင္ပါဘုရား” အဲဒီလို သြားေပးလိုက္ေတာ့ မေထရ္ၾကီးနဲ ့ မေထရ္ငယ္ဟာ အဆင္ေျပသြားပါတယ္တဲ့။ ဒါလည္း ၀ိသုုဒၶိမဂ္က ျပထားတဲ့ ၀တၳဳေလးပါ။ ေပးကမ္းျခင္းသည္ ေအာင္ျမင္ရာ၏ဆိုတဲ့ လူေတြေျပာေနတဲ့စကားဟာ ဘုရားေဟာ တစ္ခုပါပဲ။

ကိုယ့္သႏၱန္မွာျဖစ္ေနတဲ့ ေဒါသရန္ျငိဳးကို အထက္က (၁၁)နည္းထဲက ကိုယ္ႏွစ္သက္ရာ တစ္နည္းနည္းနဲ ့ ေဖ်ာက္ပါတဲ့။ (၁၁)နည္းလံုးနဲ ့ ေဖ်ာက္ဖို ့မလိုပါဘူး။

ေမတၱာပြားမယ့္ ပုဂၢိဳလ္ဟာ ေဒါသရန္ျငိဳးကို ျဖစ္တဲ့နည္းနဲ ့ ေဖ်ာက္ရပါ့မယ္။ ဒါမွလည္း ေမတၱာပြားလို ့ရမွာပါ။ ကဲ စာဖတ္သူေတြ ေျပာၾကည့္ပါဦး၊ ရန္ျငိဳးေဖ်ာက္နည္း (၁၁)နည္းထဲက ဘယ္နည္းကို ၾကိဳက္တယ္ဆိုတာ။

ဘာပဲေျပာေျပာ ကိုယ္ႏွစ္သက္ရာ တစ္နည္းနည္းနဲ ့ေတာ့ ေဖ်ာက္ၾကည့္ဖို ့ပါပဲေလ။

ရေ၀ႏြယ္ (အင္းမ)

အလင္းတန္းဂ်ာနယ္ (၇-၃-၂၀၀၅)


Tuesday, March 23, 2010

In The End (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)


How rich are you?

Enough to own the world.


How powerful are you?

Ruler of this planet.


How learned are you?

Knowledge beyond computer.

Mr. Have-all

in the end you'll leave this world

with just one single dress.

Mr. Mighty

in the end your kingdom will be

just a 6' x 4' ditch.

Mr. Know-all

in the end can you spell the words

written on your grave?

(From Poems On Death)


What is Buddhism? Part 10 (Spanish Version)

La comunidad monacal budista, el Sangha, fue creada por el Buda para esas personas que quisieron dedicar sus vidas totalmente hacia la realización de esclarecimiento. El estilo de vida monacal permite a uno dejar atrás los cuidados y enredos de vida laica y enfoque casi todos el tiempo de uno y energía en la meta de liberación. También ofrece la oportunidad de vivir en soledad, un factor importante para el desarrollo de estados profundos de meditación y sabiduría. El Buda también instituyó un código detallado y refinó de conducta y disciplina para ayudar el monastics en su cultivo de virtud.

Entre el monastics budista y Budista las personas ponían, hay una relación de inter-dependencia. El Sangha confía en los Budistas laicos para sus necesidades materiales y a cambio los monjes y monjas proporcionan guía espiritual y el apoyo moral a la comunidad laica. Con tal de que el Sangha continúe al practise de acuerdo con el código de disciplina monacal y disputas para el logro de esclarecimiento, Budismo será una religión fuerte y vibrante.

As They Are (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)


If the face is beautiful,


But it can't escape old age.

If the head is beautiful,


So long as good thoughts become good deeds.

If the heart is beautiful,


Like honey it will forever remain sweet.

(From Poems On Sentiments)


ပဲႏြယ္ကုန္းဆရာေတာ္၏ သုတပန္းခိုင္ (၁၀)

၃၇။ ကရြတ္ေခြရွိေသာ ေရအိုးသည္ ဟိုလိမ့္ ဒီလိမ့္ မလိမ့္ဘဲ တည္ျငိမ္သလို မဂၢင္ရွစ္ပါး ရႈပြားေနေသာစိတ္သည္ ဟိုေတြး ဒီေတြး မေတြးဘဲ တည္ျငိမ္တယ္။

၃၈။ ဓါတ္လိုက္ျပီးေသမွာေၾကာက္တဲ့သူက လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေတြလာေနတဲ့ ၀ါယာၾကိဳးကို မကိုင္ရဲသလိုဘဲ အပါယ္ေလးပါး ေဘးဒုကၡကို ေၾကာက္လန္ ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္က ဘယ္သူမွ မသိလည္း အကုသိုလ္ မလုပ္ရဲဘူး။

၃၉။ ၾကာျမင့္စြာကြဲကြာ၍ ရပ္ေ၀းမွ ခ်မ္းသာစြာ ျပန္ေရာက္လာသူကို မိဘေဆြမ်ိဳးေတြက ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ ၾကိဳဆိုၾကသလို ကိုယ္ျပဳထားတဲ့ ကုသိုလ္ေတြက ကိုယ့္ကို ၾကိဳဆိုေနၾကပါလိမ့္မယ္။

၄၀။ သမန္းျမက္နဲ ့ငါးပုပ္ထုပ္လွ်င္ သမန္းျမက္ပါ အပုပ္နံ ့ထြက္သလို လူမိုက္နဲ ့ေပါင္းလွ်င္ အပုပ္နံ ့လိႈင္မယ္။

၄၁။ ေပါက္ဖက္နဲ ့ေတာင္ဇလပ္ပန္း ထုပ္လွ်င္ ေပါက္ဖက္ပါ ေမႊးသလို ပညာရွိနဲ ့ေပါင္းလွ်င္ အေမႊးနံ ့ၾကိဳင္မယ္။

Service Of Head And Heart (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)


Look at the "Lighthouse"

atop a rock

rising out of the sea.

Day time

in burning heat. Night time

in freezing cold.

All the time

whipped by wind and waves.

And many a time

battered by cruel storms.


the lighthouse stands


Facing odds and doing its duty.

Giving shelter and showing the way.

Letting no ship go astray.

I wish my heart be

as solid as that rock

weathering pains.

I wish my head be

as powerful as that light

defying darkness.

I wish my life be

as humble as that shore.

Come what may - go what may


Serving without a say.

(From Poems On Head And Heart)


သူငယ္ေတာ္ေတာရ ဆရာေတာ္၏ ေန ့စဥ္ေဟာျပ ၾသ၀ါဒ (၂၇)

အက်ိဳးမမ်ားေသာ အသက္ရွည္မႈ

လူတစ္ေယာက္ဟာ ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာၾကာေအာင္ အသက္ရွင္ေနေစကာမူ ရုပ္နာမ္ခႏၶာကိုသိတဲ့ (နာမရူပပရိေစၧဒ) ဉာဏ္ေလာက္မွမရဘဲ အသက္ရွင္ေနရလွ်င္ အက်ိဳးမရွိဘူး၊ အကာပဲ၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ သကၠာယဒိ႒ိတန္းလန္းနဲ ့ အသက္ရွင္ေနရတာမို ့။ သကၠာယဒိ႒ိနဲ ့ အသက္ရွင္ေနရတဲ့သူအတြက္ (၆၂)ပါးေသာ မိစၧာဒိ႒ိတရားေတြ ျဖစ္နိဳင္ၾကတယ္။

ေယာဂီသူေတာ္စင္ႏွင့္ သကၠာယဒိ႒ိ

ေယာဂီသူေတာ္စင္ေတြအားလံုးဟာ အနည္းဆံုးေတာ့ သကၠာယဒိ႒ိျပဳတ္ေအာင္ အလုပ္လုပ္ဖို ့လိုတယ္။။ ရုပ္တရား၊ နာမ္တရား၊ ခႏၶာငါးပါးေလာက္ေတာ့ ကြဲျပားေအာင္ အားထုတ္ရပါမယ္။ ဒါမွ သကၠာယဒိ႒ိကြာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သကၠာယဒိ႒ိေႏွာင္ၾကိဳးနဲ ့ အတုပ္အေႏွာင္ခံရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မွန္ရင္ သံသရာတည္းဟူေသာ ပင္လယ္ၾကီးထဲမွာ ေမ်ာျပီးေတာ့ ဒုကၡျဖစ္နိဳင္စရာပဲ အေၾကာင္းရွိေတာ့တယ္။ ဒုကၡျဖစ္ဖို ့ မ်ားတယ္။


Mind Mountain (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)


There is a mountain
called a 'Mind-mountain',

which is the highest

and hardest to climb.

It is a mountain, beautiful

and no less deceitful.

Many a mountaineer

aims for the peak.

Except for a few

the rest can't reach.

Every inch is a challenge

for the weak and waverer.

But every inch is a reward

for the strong and sturdier.

Like 'Everest', it has

pitfalls, storms and winds.

But here as perils of

greed, anger and illusion.

A good thought

is a right step.

Pushing you up, up

up to the pinnacle.

A bad thought

is a wrong step.

Dragging you down, down

down to the debacle

Up or down

is your own making.

Which comes from

your thinking.

Dear mountaineer,

where are you now?

At the top,

on the midway ridge


at the bottom?

(From Poems On Life)


Monday, March 22, 2010

မရႈပ္ရင္ မေနနိဳင္တာကလြဲလို ့...

ငါသည္ မုခ်ေသရမည္။ အခ်ိန္ပိုင္းသာလုိေတာ့သည္။

ဒီေန ့အလုပ္လုပ္ရင္း ခဏနားလိုက္တဲ့အခ်ိန္ ေခါင္းထဲ၀င္လာတဲ့ စာေၾကာင္းေလးပါ။ ဘာသာေရးေလ့လာေနၾကသူတိုင္း ဒီ အဆံုးအမေလးကို ၾကားဖူးျမင္ဖူးၾကပါတယ္။ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ၾကီးရဲ ့ ၾသ၀ါဒ စကားေလး။

အင္း... ငါဟာ ေသရေတာ့မွာပဲ။ ေသဖို ့က က်ိန္းေသေနတာဘဲ။ ဘယ္ေတာ့ေသမယ္သာ မသိတယ္။ ေသတာေတာ့ တကယ္ကို ေသရမွာပဲ။ ငါဘာလို ့ ဒါကို ေမ့ေမ့ေနတာပါလိမ့္။ ေသရမယ့္ဟာမ်ား အခု ငါဘာေတြ ေလွ်ာက္လုပ္ေနတာပါလိမ့္။ ေသဖို ့ျပင္မယ္ဆင္မယ္မရွိဘဲ အေရးမၾကီးတာေတြ လုပ္ေနမိျပီထင္တယ္။
ငါဘာလုပ္ရမလဲ။ လုပ္ေနတာေတြအားလံုး အခုရပ္လိုက္ျပီး ေသရမယ့္ကိစၥ အရင္ ျပင္ဆင္ရင္ ေကာင္းမလား။
အင္း.....အဲ.... အဲဒီလို လုပ္လို ့ေတာ့ မျဖစ္ေသးပါဘူးေလ။

စိတ္ထဲက ေတာက္ေလွ်ာက္စဥ္းစားလိုက္မိတဲ့ အေတြးအမွ်င္တန္းၾကီး တစ္ခုပါ။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ အဲဒီလို လုပ္လို ့ေတာ့ မျဖစ္ေသးပါဘူးေလ နဲ ့ဆံုးသြားရွာပါတယ္။

“လူေတြက ရွင္းေနတာကို ရႈပ္ေအာင္လုပ္တယ္။ ျပီးေတာ့ အဲဒီရႈပ္ေနတာကို ျပန္ရွင္းဖို ့ၾကိဳးစားၾကတယ္ တဲ့။ ဘီးအီးဒီေအာင္သိုက္ ကရုပ္ရွင္ကား တစ္ကားမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ စကားေလးပါ။
ကၽြန္ေတာ္ တို ့ေတြ အခု လူ ့ဘ၀ၾကီးရလာတယ္။ ေမြးလာျပီ။ ကဲ...ေမာင္မင္းေသရမယ္။ ေသဖို ့ျပင္ေတာ့။ ဒီလို ဇာတ္လမ္းက ဇာတ္ညႊန္းအတိအက်ဆြဲထားျပီးသား။ အဲဒါကို ေသစရာရွိ ေသဖို ့မျပင္ဘဲ ကၽြန္ေတာ္တို ့ေတြက ေ၀့ျပီး ဟိုဟာေလးလုပ္လိုက္၊ လက္စသပ္ဖို ့ၾကိဳးစားလိုက္၊ ဒီဟာေလးလုပ္လိုက္။ လက္စသပ္ဖို ့ၾကိဳးစားလိုက္နဲ ့။ အသက္ေတြ ၾကီးၾကီးလာ၊ ေသဖို ့နီးနီးလာ။ ျပီးေတာ့ သတိမထားလိုက္မိခင္ဘဲ ေသၾကရေရာ။ ဘာမွ ေသဖို ့မျပင္လိုက္ၾကရဘူး။ လူနည္းစု တကယ့္ကို နဲနဲေလး တခ်ိဳ ့သာ အခ်ိန္မီ ျပင္ဆင္ခ်ိန္ရျပီး ေသမင္းလာေခၚခ်ိန္ အဆင္သင့္ျပင္ထားလိုက္နိဳင္ၾကတာ။

ေမြးလာျပီး လူမွန္းစသိတတ္တဲ့ အရြယ္ကစလို ့ ကၽြန္ေတာ္တို ့ေတြမွာ ရႈပ္လုိက္တဲ့အလုပ္။ ငယ္တုန္းမွာဆို ဟိုဟာသင္ရ။ ဒီဟာသင္ရ။ သင္လို ့ကို မျပီး။ သင္လို ့ေတာ္ေတာ္တတ္လာေတာ့ အသက္ေမြးဖို ့ဆိုျပီး လုပ္ၾကျပန္ေရာ။ အသက္ေမြးလို ့အဆင္မေျပတဲ့သူကလည္း အဆင္ေျပမယ္ထင္တာေတြ ေလွ်ာက္လုပ္။ အဆင္ေျပတဲ့သူကလည္း ေနာက္ထပ္အဆင္ေျပမယ္ထင္ျပီး ထပ္တိုးလုပ္။ ဒီၾကားထဲ လူဆိုတာ တကုိယ္တည္း အထီးတည္း မေနသင့္တဲ့ သတၱ၀ါ ဆိုတဲ့ စကားတစ္ခုအေျချပဳလို ့ အထီးတည္းမျဖစ္ေအာင္ ဟိုလူနဲ ့ေပါင္း ဒီလူနဲ ့ေပါင္းရာကေန လင္မယားတို ့၊ မိသားစုတို ့၊ ေဆြမ်ိဳးအသိုင္းအ၀ိုင္းတို ့၊ အသင္းအဖြဲ ့တို ့ စတာ စတာေတြ တိုးပြားလာပါေရာ။ တစ္ခါ အဲဒီကိုယ္ပါ၀င္တဲ့ အဖြဲ ့အစည္းအတြက္ ကိုယ့္ရဲ ့ယူရမယ့္တာ၀န္ဆိုတာၾကီး ရွိလာျပန္တာနဲ ့ အဲဒီ တာ၀န္ဆိုတာၾကီးကို ေက်ပြန္ဖို ့ လုပ္ၾကျပန္ပါေရာ။

တခါ အဲဒီလို ငယ္စဥ္ပညာသင္ရာကစ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းအလုပ္ေတြလုပ္ အေဆြခင္ပြန္း မိတ္ေဆြ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္ေတြနဲ ့ ဆက္ဆံပတ္သက္ရာကေန လူ ့ရဲ ့ စက္ရုပ္မဟုတ္တဲ့ လူပီသတဲ့ အသြင္အျပင္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ခံစားမႈဆိုတာက ၀င္ပါလာျပန္ေရာ။ ကိုယ္ကခ်စ္ရတာနဲ ့၊ သူက ကိုယ့္ကို ခ်စ္ရတာနဲ ့။ ကိုယ္က အျမင္ကပ္တာနဲ ့။ သူက ကိုယ့္ကို အဖက္လုပ္ မဆက္ဆံတာနဲ ့။ အားပါးပါး...အဲဒီမွာ ခံစားခ်က္ေပါင္း ကုေဋကုဋာေတြနဲ ့ လူ ့ဘ၀ကို ေန ့စဥ္ျဖတ္သန္းၾကရရွာတဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို ့ လူသားေတြပါ။ အဲဒီခံစားခ်က္ေတြကို တံု ့ျပန္ပံုေပၚမူတည္ျပီးပဲ ဘာသာေရးရႈေထာင့္ကေနစဥ္းစားေတာ့ ကုသိုလ္ေတြ အကုသိုလ္ေတြ လုပ္မိ၊ ျပဳမိ၊ ရမိျပန္ပါေရာလား။ ရႈပ္လိုက္တဲ့ လူ ့ဘ၀။ ဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက ကေတာ့ အရႈပ္ထဲမွာ ရွင္းေအာင္ေန လို ့ ဆိုထားေသာ္လည္းပဲ ကၽြန္ေတာ္တို ့မွာ ေန ့စဥ္နဲ ့အမွ် တစ္ေန ့ျပီးတစ္ေန ့ပိေနတဲ့ ခံစားခ်က္ အရႈပ္ထုပ္ေတြ၊ တာ၀န္၀တၱရား အေၾကြးထုပ္ၾကီးေတြနဲ ့မို ့ ရွင္းေအာင္ေနဖို ့ရာက ထင္သေလာက္ မလြယ္ပါလားေနာ္။

“အသက္တစ္ရာ မေနေပမယ့္ အခက္တစ္ရာ ေပြနိဳင္ေသးတယ္။ ဒီ့ထက္မကရင္လည္း ေတြ ့ရမယ္။ မေရနိဳင္ေတာ့ျပီပဲ” တဲ့။ ကိုတိုးၾကီး (ခင္ေမာင္တိုး) သီခ်င္းထဲက စာသားေလးပါ။ မွန္လိုက္တာ။ တိန္ကနဲန႔ဲ ့ကိုေနတာပဲဗ်ာ။ ကၽြန္ေတာ္တို ့မွာေတာ့ လုပ္လိုက္တိုင္း ေကာင္းဖို ့ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ၾကီးနဲ ့လုပ္ေတာ့လုပ္လိုက္တာပဲ။ ဒါေပမယ့္ အသိဉာဏ္မျပည့္စံုတာေတြ၊ ေမာဟဖုံးေနတာေတြ၊ အကြက္ေက်ာ္ မျမင္နိဳင္မႈေတြ၊ ခံစားခ်က္ကို ဦးစားေပးမိတာေတြ စတာစတာေတြေၾကာင့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွားေတြကို ခ်ခဲ့မိခဲ့တာ ေမြးကတည္းကေန အခုအခ်ိန္ထိဆို အၾကိမ္ေပါင္းကမနဲေတာ့ဘူး။ အဲဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွားေတြရဲ ့ဒဏ္ကို ျပန္ခံရတာ၊ ျပန္ေပးဆပ္ေနရတာေတြကလည္း အၾကိမ္ေပါင္းမေရနိဳင္ေတာ့ဘူး။ အခုလည္း မွားေနတုန္း၊ အခုထိလည္း ေပးဆပ္ေနရတုန္း။ ေနာင္လည္း မွားအံုး၊ ေပးဆပ္ေနရအံုးမွာပါဘဲ။ “To err is human” မွားတတ္တာဟာ လူ ဆိုတဲ့ စကားကိုပဲ ေရလဲသံုးရင္း ကိုယ္မွားတာေတြက လူပီသလို ့ဆိုျပီး ဂုဏ္ယူတတ္ရင္ေတာ့လည္း တစ္မ်ိဳးေက်နပ္စရာေတာ့ ျဖစ္ေလာက္ပါရဲ ႔ေလ။

ျမတ္စြာဘုရားရွင္က အပၸကိေစၥာစ သလ ႅဟုက၀ုတၱိ။ သႏၲိႃႏိၵေယာ စ နိပေကာ စ၊ အပၸဂေဗာၻ ကုေလသြ နႏုဂိေဒၶါ။ စသည္ျဖင့္ ေဟာထားခဲ့ပါတယ္။ အပၸကိေစၥာ တဲ့။ အမႈကိစၥနည္းေအာင္ေနရမယ္တဲ့။ နိဗၺာန္မဂ္ဖိုလ္ကို ေရာက္ဖို ့အတြက္ ျပည့္စံုရမယ့္ လိုအပ္ခ်က္ အဂၤါတစ္ခုအေနႏွင့္ မွတ္သားမိခဲ့တာေလးေပါ့။ ဘုန္းၾကီးအျပီး၀တ္ခ်င္တယ္လို ့ ခဏခဏေျပာတတ္တဲ့ ဘေလာ့ဂ္ဂါညီေလးတစ္ေယာက္အေၾကာင္း စဥ္းစားမိရင္းက ရွင္ေတာ္ဘုရားက အမႈကိစၥနည္းဖို ့အေရး ရဟန္းေတာ္ေတြကို အဓိကေရွ ့တန္းတင္ျပီး ေဟာထားတာဆိုေတာ့ တကယ္လို ့မ်ား ရဟန္း၀တ္လိုက္ရင္ ကိစၥတကယ္နဲသြားမွာလား။ အရႈပ္ေတြ ရွင္းသြားမွာလား။ အင္း သိတဲ့ အြန္လိုင္းကဘုန္းဘုန္းေတြ ဒီတစ္ခါ ေတြ ့မွ ေမးၾကည့္ရအံုးမယ္။ ဘုန္းဘုန္းတို ့ေတြ ကိစၥတကယ္နည္းၾကရဲ ႔လားလို ့။

ေသဖို ့အေရးေမ့ေမ့ေနတတ္ေတာ့ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ကုသို္လ္ေလးျဖစ္ေအာင္ ဘာသာေရးဘေလာ့ဂ္ေလးလုပ္ျပီး တရားနဲ ့မေ၀းေအာင္ေနအံုးမွလို ့ ဘေလာ့ဂ္ေရးမိေတာ့။ အင္း....ဒါလည္း ရႈပ္ျပန္တာပါဘဲ။ တစ္ေန႔ တစ္ေန႔ ့ကိုယ့္ဘေလာ့ဂ္ကို ဘယ္လို အလွျပင္ရပါ့။ ပို ့စ္အသစ္ ဘာတင္ရင္ေကာင္းမလဲ ေတြးရ။ စီေဘာက္စ္ကို ဘယ္သူေတြ ဘာေရးသြားလဲစစ္ရ။ ကြန္မန္႔ေတြ ဘာေပးလဲ ဖတ္ရ။ ဘေလာ့ဂ္ကေနခင္တဲ့ အြန္လိုင္း မိတ္ေဆြေတြနဲ ့ခ်က္တင္ပစ္ရ။ ဒါလည္းဘဲ ရွင္းေနတာကို ရႈပ္ေအာင္လုပ္မိတဲ့ ဇာတ္ထုပ္တစ္ခုပါဘဲ။ ကိုယ္ဇာတ္နဲ ့ကိုယ္၊ က,သာက, ေပေတာ့ ဇာတ္ဆရာေရ..လို ့ ကိုယ့္ဖာသာ ၾသဘာေပးရံုရွိေတာ့တာေပါ့ေလ။

“တာ၀န္ကိုသိတဲ့သူမွာ တာ၀န္ရွိသည္” တဲ့။
ဒီစကားအရ ကိုယ္က တာ၀န္မယူရင္ တာ၀န္ကို မသိတတ္ရာ၊ အသံုးမက်ရာ၊ ထမင္းရည္ပူ လွ်ာလႊဲလုပ္ရာ၊ မ်က္ႏွာလြဲ ခဲပစ္လုပ္ရာ က်ေတာ့မယ္ဆိုတာမ်ိဳး။ တာ၀န္ေတြဆိုတာကလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရယ္။ သမိုင္းေပးတာ၀န္တို ့၊ အမ်ိဳးသားေရးတာ၀န္တို ့ကေနစလို ့ မိသားစုတာ၀န္တို ့၊ ရည္းစားကေပးတဲ့တာ၀န္တို ့၊ မယားေပးတာ၀န္တို ့၊ သမီးေပးတာ၀န္တို ့၊ ေျမးေပးတာ၀န္တို ့၊ အလုပ္ကေပးတဲ့တာ၀န္တို ့၊ ေဘာ္ဒါကေပးတဲ့တာ၀န္တို ့၊ စသည္ စသည္ျဖင့္ မေရမတြက္နိဳင္ေအာင္မ်ားတယ္။ ဒီၾကားထဲကမွ ကိုယ့္ဟာကို မလုပ္ဘဲေနရင္ရရဲ ့သားနဲ႔ မေနနိဳင္မထိုင္နိဳင္သြားလုပ္ျပီး ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ယူထားတဲ့တာ၀န္ဆိုတာမ်ိဳးေတြက ရွိေသး။ လူမႈေရးအသင္းေတြ၊ ဘာသာေရးအသင္းေတြမွာ ၀င္ပါျပီး ယူထားတဲ့တာ၀န္မ်ိဳးေတြလည္း အဲဒီထဲမွာပါတာပဲဲေပါ့။ ေကာင္းတာေတြလုပ္ေနတာပဲလို႔ ဆိုဦးေတာ့။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒါေတြကလည္း အရႈပ္သံသရာလည္ေစတာပါပဲေလ။

မနက္မိုးလင္းလို ့ မ်က္စိႏွစ္လံုးပြင့္၊ အိပ္ယာကနိဳးျပီဆိုတာနဲ ့ ယေန ့လုပ္စရာဆိုတာေတြက ကြန္ပ်ဴတာမွာ တစ္ေနရာကေန တစ္ေနရာကို File Transfer လုပ္သလို ဘယ္ေနရာကမွန္း မသိတဲ့ဆီကေန ေခါင္းထဲကို အစီအရီ၀င္လာပါေရာ။ ခဏေနပါဦး။ ဆရာသမားေတြက မိုးလင္းလင္းခ်င္း တရားသတိနဲ ့ တစ္ေန ့တာစရမယ္လို ့ မွာထားတယ္လို ့ ေျပာလည္း မရ။ အတင္းကာေရာကို ၀င္လာေတာ့တာပါပဲ။ အဲဒါနဲ ့ပဲ အခ်ိန္ေလး မျဖစ္စေလာက္ကို စိတ္ျငိမ္းခ်မ္းမႈျဖစ္ေအာင္ ျခစ္ကုပ္ၾကိဳးစားျပီး ေဇာကပ္ေနတဲ့ စိတ္ခႏၶာအစဥ္နဲ ့ တစ္ေန ့တာအတြက္ အရႈပ္ဇာတ္ေတြ စခင္းရျပန္ပါေရာလား။ ဒီလိုနဲ ့ေန၀င္မိုးခ်ဳပ္ ကိုယ့္အိမ္ကိုျပန္ေရာက္ေတာ့မွ ေဇာကပ္ေနတဲ့ အင္ဂ်င္စက္ကို တစ္စခ်င္း တစ္စခ်င္း အရွိန္သပ္ ရပ္နိဳင္ဖို ့ ၾကိဳးစားရျပန္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္ ခႏၶာကလည္း ေညာင္း စိတ္အင္ဂ်င္ကလည္း ေဒါင္းျပီမို ့ မယ္မယ္ရရ သိပ္မစဥ္းစားနိဳင္၊ အိပ္ကြင္း အိပ္ကြက္ သာဖို ့ကိုသာ ေခ်ာင္းရပါေတာ့တယ္။ တစ္ေန ့သာကုန္ေရာ။ ေသျခင္းတရားဆိုတာၾကီး ငါဘယ္နား ေမ့ထားမိပါလိမ့္။ စိတ္ကူးထဲ အေတြးထဲကို လမ္းေခ်ာ္ျပီးမ်ားေတာင္ ၀င္မလာပါလားေနာ္။ တစ္ေနကုန္ အလုပ္ေတြရႈပ္တာလား အရႈပ္ေတြလုပ္တာလား။ ကိုယ့္ဟာကိုယ္လည္း မသဲကြဲေတာ့။ အင္း....လူျဖစ္ရတဲ့ ဒုကၡ လို ့ မ်ိဳးေက်ာ့ျမိဳင္ လို ညဥ္းရေတာ့မွာပါဘဲ။

အဓိကႏွင့္ သာမညကို ခြဲသိပါ။ အေရးၾကီးတာကို အရင္ဆံုးလုပ္ပါ။ စသည္ျဖင့္ ပညာရွင္ေတြ သူေတာ္စင္ေတြက ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ ့သတိေပးဆံုးမေနၾကေပမယ့္လည္း အၾကိမ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အေျခအေနေတြက သာမညကို အဓိကေနရာထားဖို ့က ျဖစ္ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုအခါမ်ိဳးမွာ စိတ္ထားခိုင္ခိုင္မာမာနဲ ့ငါ ဒီအေရးမၾကီးတာေတြ တန္ဖိုးမရွိတာေတြကို မလုပ္ေတာ့ဘူး။ အေရးၾကီးတာပဲ လုပ္ေတာ့မယ္လို ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခိုင္ခိုင္မာမာ မခ်နိဳင္တာက မ်ားေနေတာ့ ၾကံဳရာက်ပမ္း ေပၚလာသမွ် ကိစၥေတြကို အေရးၾကီးတာေကာ အေရးမၾကီးတာေကာ လုပ္ရင္းနဲ ့ နဂိုက ရွင္းေနတဲ့ ဘ၀က တျဖည္းျဖည္းရႈပ္လာ၊ ရႈပ္တာေတြကို ျပန္ရွင္းရင္းက အခ်ိန္ေတြကကုန္၊ အသက္ေတြက ၾကီး။ ဒီလိုနဲ ့ဘဲဲ ေသဖို ့တစ္ရက္နီးေတာ့ ျဖစ္ျပီေပါ့ဗ်ာ။ မတတ္နိဳင္ဘူးေလ။ ကိုယ္က ရႈပ္ခ်င္ေနေသးတာကိုး။ ထြန္းအိျႏၵာဗိုလ္ရဲ ့ သီခ်င္းကို ကိုယ့္ဖာသာ ျပန္ျပင္ဆိုရင္းက ေတြးလက္စ အေတြးကို ျဖတ္ျပီး လုပ္လက္စ အလုပ္ကိုပဲ ဆက္လုပ္လိုက္မိပါေတာ့တယ္။

မရႈပ္ရင္ မေနနိဳင္တာကလြဲလို ့... ၊ ကိုယ္ မရႈပ္ရင္ မေနနိဳင္တာက လြဲလို ့....

(စကားခ်ပ္။ ။ ဤေဆာင္းပါးကို ဘာသာေရးေဆာင္းပါးလို ့ မယူဆေစလိုပါ။ ကိုယ္ေတြးခ်င္ရာေတြးမိတာကို စိတ္ကူးတည့္သလို ေရးမိေရးရာ ေရးထားျခင္းမွ်သာျဖစ္ပါေၾကာင္း..ခင္ဗ်ား။)




Thursday, March 18, 2010

သိမ္ေမြ ့ေသာာ စိတ္ကို ရႈမွတ္ပံု

ေရႊဥမင္ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး ႏွင့္ မဟာျမိဳင္ဆရာေတာ္

တရားအားထုတ္ခါစမွာေတာ့ သတိပ႒ာန္အစျဖစ္တဲ့ ကာယာႏုပႆနာကို အေျခခံျပီး အားထုတ္ၾကတယ္။ ကာယာႏုပႆနာရႈရင္းကေန အေသးစိတ္သိလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ကာယာႏုပႆနာႏွင့္တြဲျပီး ေ၀ဒနာႏုပႆနာလည္း ပါလာတယ္။ ေ၀ဒနာႏုပႆနာကို ရႈေနရင္းကေန ေ၀ဒနာရဲ ့ အနတၱသေဘာ၊ ေ၀ဒနာရဲ ့အနိစၥသေဘာ၊ ေ၀ဒနာရဲ ့ ဒုကၡသေဘာေတြကို တျဖည္းျဖည္းသိလာတယ္။

ဒီလိုအားထုတ္ရင္းကေန စိတ္ကိုလည္း ၾကည့္တတ္လာတယ္။ သတိ၊ သမာဓိေကာင္းလာေတာ့ စိတ္ထဲမွာ အေတြးအမ်ိဳးမ်ိဳး ေပၚတိုင္း ေပၚတိုင္း ခ်က္ခ်င္းသိတယ္။ တစ္ခါတေလ ဘယ္ေလာက္ထိသိလဲဆိုရင္ အေတြးေလးတစ္ခု ေပၚေတာ့မယ္ ဆိုတာကိုေတာင္ သိေနတယ္။ ဒါကို မလုပ္ဖူးတဲ့သူဆို ယံုနိဳင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အေတြးတစ္ခု ေပၚေတာ့မယ္ဆိုတာ ဘယ္လိုလုပ္သိမွာလဲလို ့ ေမးလိမ့္မယ္။ စိတ္ကေလး ဦးလွည့္တာကို သိတယ္။ လက္ရွိအာရံုမွာ ေကာင္းေကာင္းမေနခ်င္ေတာ့တာကို သိတယ္။ လက္ရွိအာရံုကို လႊတ္ခ်င္သလိုလို ျဖစ္လာျပီဆိုတာကို သိတယ္။ အာရံုသိပ္မထင္ရွားေတာ့ဘူး။ ထင္ရွားေအာင္လည္း မၾကိဳးစားခ်င္ေတာ့သလိုလိုျဖစ္ျပီး ေနာက္အာရံုတစ္ခုဖက္ကို စိတ္ဦးလွည့္လာတယ္။

တစ္ခါတေလ ဘယ္အာရံုဘက္ကို သြားေတာ့မယ္ ဆိုတာကိုေတာင္မွ နဲနဲေလးရိပ္မိတယ္။ ဒါေတာ္ေတာ္ေလး သမာဓိေကာင္းတဲ့ အဆင့္က်မွ သိလာတာပါ။ အဲဒီလို သြားေတာ့မယ္ဆိုတာကို သိလိုက္တာနဲ ့ ျပန္ျငိမ္သြားတယ္။ တျခားအေတြးတစ္ခု ေပၚလာရင္လည္း ေတြးတယ္လို ့သိလိုက္တယ္။ သိလိုက္တာနဲ ့ ျပန္ေပ်ာက္သြားတယ္။ ျပန္ေပ်ာက္သြားေတာ့ စိတ္ကအေတြးမရွိဘူး။ ရွင္းျပီးျငိမ္ေနတယ္။ ျငိမ္ေနတာကိုသိတယ္။ သိေနတာကိုသိတယ္။ ေအးခ်မ္းေနတာကိုသိတယ္။ စိတၱာႏုပႆနာအဆင့္ကေန ဓမၼာႏုပႆနာအဆင့္ကို ကူးသြားေနျပီ။ ဒါေတြဟာ လုပ္ရင္းနဲ ့ သူ ့အလိုလိုျဖစ္လာတာပါ။

ဥပမာဆိုပါေတာ့ - ခႏၶာကိုယ္ကို ရႈမွတ္ေနျပီ။ ခႏၶာကိုယ္ ရုပ္သေဘာ ပူျခင္း ေအးျခင္း လႈပ္ရွားျခင္းကို တျဖည္းျဖည္း သိလာရင္းကေန သတိ သမာဓိေကာင္းျပီး ပစၥဳပၸန္တည့္လာခဲ့ရင္ ပူျခင္း၊ ေအးျခင္း၊ လႈပ္ရွားျခင္းသေဘာဟာ ပုဂၢိဳလ္သတၲ၀ါ မဟုတ္ဘူး။ တကယ့္ကိုပဲ သဘာ၀သေဘာဆိုတာ သီးသီးျခားျခားျမင္တယ္။ ပုဂၢိဳလ္သတၱ၀ါႏွင့္ မေရာဘူး။ လံုး၀ပံုသဏၭာန္ မရွိေတာ့ဘူး။ နာမည္တပ္ဖို ့ မလိုေတာ့ဘူး။ နာမည္လည္း မရွိေတာ့ဘူး။

အဲဒီလို ပညတ္ကင္းျပီးေတာ့ သီးျခားေလး ျမင္လိုက္တဲ့အခါ အနတၱဉာဏ္ဟာ အင္မတန္မွရွင္းတယ္။ အဲဒီအခါ စိတ္ထဲက အနတၱပါလားလို ့ ႏွလံုးသြင္းမိတတ္တယ္။ အနတၱသေဘာေတြပဲ။ သူ ့သေဘာ သူေဆာင္တာပဲလို ့ ႏွလံုးသြင္းမိတယ္။ အဲဒီႏွလံုးသြင္းတဲ့ဉာဏ္ကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ဓမၼာႏုပႆနာ ျဖစ္သြားတယ္။ ဉာဏ္ကို ျပန္ရႈရင္ ဓမၼာႏုပႆနာျဖစ္ေနတယ္။

အနိစၥကိုရႈရင္လည္း တျဖည္းျဖည္း ၾကာလာတဲ့အခါမွာ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း သိတယ္။ သိသိခ်င္း ေပ်ာက္သြားတယ္။ ဘာမွမက်န္ေအာင္ ေပ်ာက္သြားတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္တိုင္းသိတယ္၊ သိတိုင္းမရွိဘူး၊ ျဖစ္တိုင္းသိတယ္၊ သိတိုင္းမရွိဘူးဆိုတာ ရွင္းလာတယ္။ တစ္ခုျဖစ္ျပီး ပ်က္သြားတယ္။ ေနာက္တစ္ခုမျဖစ္ခင္ၾကားမွာ ၾကားကာလ (Gap) ေလး တစ္ခုျဖစ္သြားတယ္လို ့ေတာင္မွ သိလို ့ရတယ္။ တစ္ခုနဲ ့တစ္ခု တစ္ဆက္တည္းမဟုတ္ဘူးဆိုတာ ဉာဏ္ထဲမွာ အင္မတန္မွ ရွင္းတယ္။

အင္မတန္ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ျဖစ္ေန ပ်က္ေနတဲ့ ရုပ္သေဘာ၊ နာမ္သေဘာေတြကို အင္မတန္ လ်င္ျမန္တဲ့ သတိ သမာဓိေတြက လိုက္သိေနတာ။ လိုက္သိေတာ့ မျမဲပါလားလို ့ သိတဲ့ဉာဏ္ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီလို မျမဲပါလားလို ့ ႏွလံုးသြင္းတဲ့ဉာဏ္ကို ျပန္ၾကည့္ရင္ မျမဲဘူးဆိုတဲ့ ဉာဏ္ကို ရႈမွတ္ျပီးသား ျဖစ္သြားတယ္။ ဒါဟာ အနိစၥဉာာဏ္ကို ရႈမွတ္တာပဲ။ ဓမၼာႏုပႆနာျဖစ္သြားျပီ။ ဓမၼ၀ိစယသေမၺာဇၥ်င္ထဲကို ၀င္သြားတယ္။

တစ္ခါတေလ အားထုတ္ရင္း အားထုတ္ရင္းကေန သိေနတာကိုပဲ ျပန္သိေနတယ္။ အဲဒါဆိုရင္ သတိသေမၺာဇၥ်င္ကို ရႈမွတ္ျပီးသားျဖစ္ေနတယ္။ ပြားမ်ားျပီးသားျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ သေမၺာဇၥ်င္နဲ ့အညီ ျဖစ္သြားေနျပီေနာ္။

တစ္ခါတေလ အားထုုတ္ေနရင္းနဲ ့ ပီတိသေဘာမ်ိဳးေတြျဖစ္လာတယ္။ ႏွစ္သက္ေနတယ္။ သေဘာက်ေနတယ္။ ေက်နပ္ေနတယ္။ တရားအားထုတ္ရတာ မပ်င္းဘူး။ အဲဒီစိတ္ကို ျပန္ရႈပါ။ ဒါဟာ ႏွစ္သက္ေနတဲ့သေဘာ၊ သေဘာက်ေနတဲ့သေဘာလို ့ ျမင္လို ့ရွိရင္ ဓမၼာႏုပႆနာျဖစ္သြားတာပဲ။ ပီတိသေမၺာဇၥ်င္ကိုု ရႈမွတ္တဲ့သေဘာမ်ိဳးျဖစ္ေနတယ္။

တရားအားထုတ္ေနရင္း အားထုတ္ေနရတာ ေကာင္းလိုက္တာဆိုျပီး ပိုျပီးေတာ့ ၾကိဳးစားခ်င္တဲ့စိတ္ ျဖစ္ေနတယ္။ ပ်င္းတယ္ဆိုတဲ့စိတ္ မရွိေတာ့ဘူး။ ေလွ်ာ့ခ်င္တဲ့စိတ္ မရွိေတာ့ဘူး။ တိုးတိုးျပီးေတာ့ပဲ အားထုတ္ခ်င္ေတာ့တယ္။ အဲဒီစိတ္ေတြကို ျပန္ၾကည့္ပါ။ ၾကည့္လို ့ရတယ္။ သဒၶါတရားေတာ္ေတာ္ေကာင္းတယ္။ ၀ီရိယေတြလည္း ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတယ္။ ဒါဟာ သဒၶါတရား၊ ဒါဟာ ၀ီရိယလို ့ၾကည့္လို ့ရတယ္။

အေတြးေတြ ေတာ္ေတာ္နဲသြားျပီးေတာ့ ရွင္းေနတဲ့အခါမွာ ေပၚလာတဲ့စိတ္ကေလးေတြက တစ္လံုးခ်င္းေပၚလာတယ္။ အရင္တုန္းကလို ဒလေဟာၾကီး ၀င္မလာဘူး။ အဲဒီလိုအခါမ်ိဳးမွာ စိတ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ ၾကည့္လို ့ရတယ္။ စိတ္ကေလးတစ္ခုခု ျဖစ္လာျပီဆိုရင္ သူ ့ကို ေအးေအးေဆးေဆးၾကည့္လို ့ရတယ္။

တရားအားထုုတ္တဲ့အခါမွာ သဒၶါတရားေတြျဖစ္တယ္။ ေကာင္းလိုက္တာ၊ ဟုတ္လိုက္တာ၊ မွန္လိုက္တာဆိုတဲ့ စိတ္ေတြျဖစ္တယ္။ ဘုရားကို ၾကည္ညိဳတဲ့ စိတ္ေတြျဖစ္လာတယ္။ “တကယ္ မလုပ္ၾကေသးလို ့ တကယ္ မျဖစ္ၾကတာပါ။ လုပ္ၾကည့္ပါ” လို ့ ေျပာခ်င္တဲ့ စိတ္ေတြလည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ အဲဒီစိတ္ကိုပါ ျပန္ရႈမွတ္မွ။ ေျပာခ်င္ေနတဲ့စိတ္ကို မရႈမွတ္ရင္ စိတ္ထဲမွာ တရားေဟာတတ္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ စိတ္ထဲမွာ တရားေဟာရင္ မေကာင္းဘူး။ ကုသိုလ္စိတ္ျဖစ္ေပမယ့္ တရားအားထုတ္မႈမွာ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္တယ္။

မိတ္ေဆြ၊ အေပါင္းအသင္း၊ ေဆြမ်ိဳး၊ မိဘေတြကို ကရုဏာျဖစ္တဲ့စိတ္ ျဖစ္လာရင္လည္း အဲဒီစိတ္ကို ရႈမွတ္မွ။ ဒီကရုဏာစိတ္ကို ၾကာၾကာလက္မခံနဲ ့။ ဒိအခ်ိန္မွာ မေကာာင္းဘူး။ ၀ိပႆနာဉာဏ္ကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္သြားနိဳင္တယ္။ ျဖစ္ေပၚလာေနတဲ့ ကရုဏာစိတ္ကို ျပန္ၾကည့္ပါ။ ေသေသခ်ာခ်ာ ျမင္ေအာင္ ၾကိဳးစားၾကည့္ပါ။ ျမင္ေအာင္ၾကည့္နိဳင္ရင္ သိပ္ရွင္းတယ္။ အားလည္း အားရတယ္။ သိပ္ေက်နပ္တယ္။ အဲဒီအခါမွာ ဘုရားေဟာတဲ့ အဘိဓမၼာကို သြားဖတ္ၾကည့္ရင္ ေကာင္းေကာင္းသေဘာေပါက္တယ္။ အဘိဓမၼာဟာ တကယ္ဟုတ္လုိ ့ ေဟာထားတာပဲ ဆိုတာ ယံုၾကည္သြားတယ္။

အားထုတ္ရင္းနဲ ့ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ ျဖစ္ပံုကို ေသေသခ်ာခ်ာ ၾကည့္ပါေနာ္။။ တစ္ခါတေလ စိတ္ထဲမွာ ေအးေနတယ္။ ေအးတာမွ စိတ္တင္မကဘူး။ ခႏၶာကိုယ္ၾကီးပါ ေအးေနတယ္လို ့ခံစားရတယ္။ ကိုယ္အပူခ်ိန္ တကယ္ပဲ က်သြားနိဳင္တယ္။ တရားအားထုတ္လို ့ ပႆဒၶိျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ္အပူခ်ိန္က်သြားတယ္ဆိုတာ ေသေသခ်ာခ်ာ စမ္းသပ္ၾကည့္လို ့ရတယ္။ အဲဒီေအးေနတာေလးကို ျပန္ၾကည့္ရင္ သိလို ့ရတယ္။ စိတ္ရဲ ့ေအးျငိမ္းျခင္းဆိုတဲ့ စိတ္တစ္ခုျဖစ္ေနတယ္။ ေအးျငိမ္းျခင္းရဲ ့သေဘာေလးကို ျပန္ၾကည့္လို ့ရတယ္။ ဓမၼာႏုပႆနာ ျဖစ္ျပန္တယ္။ ပႆဒၶိသေမၺာဇၥ်င္ကို ပြားမ်ားျပီးသားျဖစ္ေနတယ္။

တစ္ခါတေလလည္း စိတ္က ထားတဲ့အာရံုမွာ ကပ္ျပီး တည္ျငိမ္ေနတယ္။ ဥပမာ- လူအမ်ား စားၾကတဲ့ Chewing-gum (ပီေက) ဆိုပါေတာ့။ ပီေကကို ပစ္လိုက္ရင္ ထိလိုက္တဲ့ ေနရာမွာ ကပ္ေနတယ္။ ျပန္မကြာဘူး။ အဲဒီလိုပဲ စိတ္က အာရံုတစ္ခုကို ရႈမွတ္လိုက္ရင္ အာရံုမွာ ကပ္သြားတယ္။ အာရံုုကေန ျပန္ကြာမထြက္ဘူး။ သာမန္ သတိ၊ သမာဓိ နဲတဲ့ အေျခအေနမွာေတာ့ အာရံုတစ္ခုကို ရႈမွတ္ဖို ့ ၾကိဳးစားရင္း သိသလိုလိုျဖစ္ျပီးေတာ့ ျပန္ကြာသြားတယ္။ တျခားအာရံုကို ေရာက္ေရာက္သြားတယ္၊ ထားတဲ့အာရံုမွာ မေနဘူး။

အဲဒီလိုစိတ္ကို ေသေသခ်ာခ်ာၾကည့္နိဳင္ျပီးေတာ့ စိတ္ကရွင္းသြားရင္ သတိ၊ သမာဓိကလည္း ေကာင္းေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ စိတ္ကို အာရံုတစ္ခုေပၚမွာ ဦးတည္လိုက္ရင္ အဲဒီမွာပဲ ကပ္ေနတယ္။ ဆက္ခါဆက္ခါ အဲဒီအာရံုမွာပဲထား၊ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာျဖစ္ျဖစ္ ထားလို ့ရတယ္။ တျခားအာရံုဆီမွာ ၾကာရွည္မေနဘူး။ က်ယ္ေလာက္တဲ့အသံတစ္ခု ၾကားရင္ေတာင္မွ တစ္ခ်က္ၾကားျပီးေတာ့ ျပီးသြားတယ္။ အဲဒါ ဘာသံလဲဆိုတာကို လံုး၀ မစံုစမ္းဘူး။ ၾကားလိုက္ျပီးေတာ့ ဘာသံမွန္းမသိလိုက္ဘူး။ ၾကား၊ သိ၊ ေပ်ာက္ပဲ။ ၾကားခါမွ် ျဖစ္သြားတယ္။

အေတြးတစ္ခုေပၚလည္း ဒီအတိုင္းပဲ ေပၚေတာ့မလိုျဖစ္သြားတာနဲ ့ ေပ်ာက္သြားတယ္။ ေပၚလာရင္လည္း ေပၚလာတာကို သိတာနဲ ့ေပ်ာက္သြားတာပဲ။ ဘာဆိုတာကို ပညတ္တဲ့အဆင့္ ၊ နာမည္တပ္တဲ့ အဆင့္ထိ မေရာက္ေတာ့ဘူး။ တစ္ခုခုျဖစ္လာတယ္။ သိတယ္။ ခ်က္ခ်င္း မရွိေတာ့ဘူး။

အဲဒီလို သတိ သမာဓိ ေကာင္းေနရင္ စိတ္က တျခားအာရံုေတြကုိ ေျပာင္းဖို ့မလြယ္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီလို မလြယ္တဲ့အတြက္ စိတ္ကို ဒီအတိုင္းလႊတ္ထားလို ့ရတယ္။ လႊတ္ထားရင္လည္း နဂိုထားေနက် အာရံုမွာပဲ ဆက္ျပီးေနတယ္။ အလိုလိုသိေနတယ္။ အဲဒီအခါမွာ ဘယ္လိုေတြးမိလဲဆိုေတာ့ တရားက သူ ့ဟာသူ အားထုတ္ေနတာပါလို ့ ေတြးမိတယ္။ ငါ တရားအားထုတ္တာ မဟုတ္ေတာ့ဘူးလို ့ သိလာတယ္။

ျပင္ပ ကာမဂုဏ္အာရံုေတြကို ေတြးေတာၾကံစည္ေနတဲ့ စိတ္ကလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ စိတ္မွာျဖစ္ေနတဲ့ ပစၥဳပၸန္ အေျခအေနေတြကို တိုက္ရိုက္သိေနတဲ့အခါမွာ ျငိမ္သက္ေနရင္ ျငိမ္သက္ေနမွန္း သိတယ္။ သိေနတဲ့ စိတ္ကေလးကို ၾကည့္ရင္သိတယ္။ သိတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာေလးေတြကို ျပန္သိတယ္။ အဲဒီ သိေနတဲ့စိတ္ကေလးကို ရႈမွတ္ေနရတာကိုက ပိုေကာင္းေနျပန္တယ္။

ျငိမ္သက္ေနတာ သက္သက္ကိုပဲ ရႈေနရင္ ျငိမ္ေနတာက အားေကာင္းလာျပီးေတာ့ သိေနတာက အားနဲေနျပန္ရင္ အနိစၥကို မျမင္နိဳင္ေတာ့ဘူး။ သိတဲ့သေဘာမွာလည္း အနိစၥသေဘာပါတယ္။ သိတာကလည္း တစ္ခ်က္ခ်င္း တစ္ခ်က္ခ်င္း သိတယ္ဆိုတာကို သိတယ္။ တစ္သိျပီးရင္ ေနာက္တစ္သိ။ သိတဲ့သေဘာေလးဟာ တစ္ခုခ်င္း တစ္ခုခ်င္း ျဖစ္လာတယ္ဆိုတာ ျပန္ျမင္လာတယ္။ ၾကာရင္ အဲဒီ သိတဲ့သေဘာေလးက တျဖည္းျဖည္း ျမန္လာတယ္။ ျမန္ျမန္သိလာတယ္။

သတိ၊ သမာဓိ သိပ္ေကာင္းတုန္းမွာ အေျခအေနအမ်ိဳးမ်ိဳး စိတ္မွာျဖစ္ေပၚလာတာကို ေသေသခ်ာခ်ာ ဆက္တိုက္ၾကည့္တတ္ရင္ အလြန္သိမ္ေမြ ့တဲ့ စိတ္ေတြျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီအခါမွာ သိစရာ မရွိေတာ့သလို ျဖစ္သြားတယ္။ တစ္ခ်က္မွတ္လိုက္ရင္ ေပ်ာက္သြားျပီးေတာ့ ေနာက္ထပ္ ဘာမွ မေပၚလာေတာ့ဘူးလို ့ ထင္ရတယ္။ ဘာမွ မရွိတာၾကီးကို သိေနတယ္။ အဲဒီ အေျခအေန သေဘာသဘာ၀ လကၡဏာဟာ အာကိဥၥညာယတန ဆိုတဲ့ အရူပစ်ာန္နဲ ့ အေတာ္ေလး သြားတူေနတယ္။

တစ္ခါတေလ သိေနတာေလးက သိမ္ေမြ ့လြန္းလို ့ သိသလိုလို မသိသလိုလိုေတာင္ ျဖစ္တတ္တယ္။ အဲဒါေတြကို တတ္နိဳင္သေလာက္ သိေအာင္ ၾကိဳးစားမွ။ မသိလို ့ရွိရင္ ဘာမွ ရႈမွတ္စရာမရွိ ျဖစ္ျပီးေတာ့ ဒီအတိုင္းပဲ ျငိမ္ေနျပီး ဘာမွ မသိေတာ့သလို ျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ခါတေလ အဲဒါကိုပဲ တရားထူးလို ့ ထင္တတ္တယ္။

ဘာမွ မရွိေတာ့ဘဲ အကုန္ခ်ဳပ္ေနတယ္။ ဘာမွမသိသလိုျဖစ္ေနရင္ သိတဲ့စိတ္ ရွိေသးသလားဆိုတာ ျပန္ၾကည့္ပါ။ သိတဲ့စိတ္ကို ျပန္သိလုိ ့ရေသးရင္ ဒါ-ေလာကီစိတ္ပဲ။ ေလာကီအဆင့္မွာပဲ ရွိေသးတယ္။ ေလာကုတၱရာစိတ္က သိတာကို ျပန္သိလို ့မရေတာ့ဘူး။ ဒီလိုအားထုတ္လို ့ အဆင္ေျပလာတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ကိုယ့္ရဲ ့အားထုတ္မႈကို ရပ္တန္ ့မပစ္ဘဲ ဆက္ျပီး အားထုတ္ဖို ့ အေရးၾကီးတယ္။

တခ်ိဳ ့တပည့္ေတြ ဒကာ ဒကာမေတြဟာ သူတို ့အားထုတ္တာ အေတာ္ကို ေကာင္းေနျပီ။ ဆက္ၾကိဳးစားမယ္ဆိုရင္ အမ်ားၾကီး တိုးတက္သြားနိဳင္တယ္။ အဲဒီအခါ ျပတ္ျပတ္သားသား ဆံုးျဖတ္ျပီး ဆက္အားထုတ္မယ္ဆိုရင္ တကယ္ တိုးတက္မွာပါ။

ဒကာၾကီးတစ္ေယာက္ကေလွ်ာက္တယ္။ “တပည့္ေတာ္ ဆက္အားထုတ္ရင္ ဘာျဖစ္မယ္ဆိုတာကို သိတယ္။ အဲဒီေတာ့ တပည့္ေတာ္ ဆက္မလုပ္ဘူး။ ဒီေလာက္နဲ ့ ေတာ္ထားအံုးမယ္။” တဲ့။ သူက ဘာနဲ ့ ဥပမာတူသလဲဆုိေတာ့ ေခ်ာက္ၾကီးတစ္ခုကို ဟိုဘက္ ဒီဘက္ ကူးဖို ့အတြက္ အလယ္ေခါင္မွာ ၾကိဳးတစ္ေခ်ာင္းရွိတယ္။ အဲဒီၾကိဳးကို ကိုင္ျပီး လႊဲလိုက္ျပီး ၾကိဳးကိုလႊတ္လိုက္ရင္ ဟိုဘက္ကမ္းကို ေရာက္သြားမွာေနာ္။ ဒီဘက္ကို ျပန္လာလို ့မရေတာ့ဘူး။ ဟိုဘက္ကို ေရာက္ခါနီးမွ မလႊတ္ရဲဘူး။ ၾကိဳးကို ဒီအတိုင္းပဲ ကိုင္ထားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီဘက္ကို ျပန္လာတယ္။

စိတ္ရဲ ့သဘာ၀က ဘယ္ေလာက္ ဆန္းၾကယ္သလဲေနာ္။ လိုခ်င္လြန္းလို ့ ၾကိဳးစားတယ္။ တကယ္ရေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ ေနဦး၊ စဥ္းစားအံုးမယ္ ဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီစိတ္ကိုလည္း ျပန္ၾကည့္တတ္ဖို ့လိုတယ္။ ဒီစိတ္မ်ိဳးက ျဖစ္တတ္တယ္။ ဒီလို အၾကိမ္မ်ားမ်ား လႊဲေနတတ္တယ္။ ေလာကီစိတ္ဘက္ကို ျပန္ျပန္လာတယ္။ အကယ္၍ ဆက္အားထုတ္ျပီး တကယ္ျပတ္ျပတ္သားသား ဆံုးျဖတ္နိဳင္ျပီဆိုရင္ေတာ့ လႊတ္လိုက္ရံုပဲရွိတယ္။ ဒါကို မွတ္ထားသင့္တယ္။ အကယ္၍ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ဒီစိတ္ကို နားလည္ဖို ့လိုတယ္။ အျပစ္မတင္သင့္ဘူး။ ဒါဟာ စိတ္ရဲ ့သဘာ၀ပဲ။

ေနေနက် ေနရာမွာ ဆက္ေနခ်င္တယ္။ ဒီေနရာကိုပဲ ပိုေကာင္းေအာင္ ျပဳျပင္ျပီး ဆက္ေနသြားခ်င္တယ္။ တစ္ခါမွ မေရာက္ဖူးတဲ့ ေနရာသစ္ကို သြားရမွာ နဲနဲ ေၾကာက္တတ္တယ္။

ဒကာ၊ ဒကာမေတြအားလံုး တရားကို တကယ္ စြဲစြဲျမဲျမဲ အားထုတ္ၾကပါ။ စြဲျမဲရင္ တိုးတက္ပါတယ္။ မတိုးတက္ဘူးဆိုတာ မရွိပါဘူး။ အဲဒါကို ယံုၾကည္စိတ္ခ်ဖို ့ အင္မတန္ အေရးၾကီးတယ္။ ဘ၀မွာ အေရးၾကီးဆံုးက ေန ့စဥ္ ေန ့စဥ္ ေကာင္းသည္ထက္ ေကာင္းတာေတြ လုပ္သြားဖို ့၊ ျမင့္သည္ထက္ ျမင့္တဲ့ဘက္ကို သြားဖို ့နဲ ့ ေနာက္ဆံုးမွာ အျမင့္ဆံုးျဖစ္တဲ့ အရဟတၱမဂ္ရဖို ့ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒကာ ဒကာမေတြအားလံုး တစ္ေန ့တျခား စိတ္ထား သေဘာထား ပိုေကာင္းလာျပီး မိမိကိုယ္ကို ခ်စ္ခင္ေလးစား တန္ဖိုးထားနိဳင္ၾကပါေစ။ အျမင့္ဆံုးအသိဉာဏ္ကို ရေအာင္ ၾကိဳးစားနိဳင္ၾကပါေစ။

ဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက
“ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးျမင့္မားေစရန္” စာအုပ္မွ ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပပါသည္။


(လိုအပ္ေနသူမ်ားအားလံုးအတြက္ ရည္ရြယ္ေဖာ္ျပ ဓမၼဒါနျပဳလိုက္ပါသည္ ခင္ဗ်ား။)




The ideal is an upright, alert posture. Slumping only increases the pressure on the legs and discomfort in the back. It is important to attend to your posture with wisdom, not insensitive will-power! Posture will improve in time, but you need to work with the body, not use force against.

  • Are the hips leaning back? This will cause a slump.
  • The small of the back should have its natural, unforced curve so that the abdomen is forward and 'open'.
  • Imagine that someone is gently pushing between the shoulder blades, while keeping the muscles relaxed. This will give you an idea of whether you unconsciously 'hunch' your shoulders (and hence close your chest).
  • Note, and gently release, any tension in the neck/shoulder region.

sit on stool

  • Allow the spine to straighten by imagining the crown of the head as suspended from above. This also lets the chin tuck and slightly.
  • Keep the arms light and held back against the abdomen. If they are forward, they pull you out of balance.
  • Use a small firm cushion underneath and toward the back of the buttocks to support the angle of the hips.
  • Practise some stretching exercises (like touching the toes with both legs stretched out, while sitting).
  • If you have a lot of pain during a period of sitting, change posture, sit on a small stool or chair, or stand up for a while.
  • If you usually (or wish to) sit on or near the floor, experiment with cushions of different size and firmness, or try out one of the special meditation stools that are available.

sit on cushion

  • Try meditating with your eyes open.
  • 'Sweep' your attention systematically around your body.
  • Focus on the whole body and on physical sensations, rather than on a subtle object like the breath.
  • Stand up and walk mindfully for a while in the open air.
  • You may be trying too hard -- this is not unusual! -- so lighten your concentration. For instance, you might move your attention to the sensation of the breath at the abdomen.
  • Generate the energy of good-will (see 'Cultivating the Heart'), and direct it towards the area of tension.
  • Visualising and spreading light through the body can be helpful in alleviating its aches and pains. Try actually focusing a benevolent light on an area of difficulty!


This is not a comprehensive or exclusive guide, but a suggested outline for practice.

Meditations are strongly recommended to seek a trustworthy and experienced 'spiritual friend' or teacher for ongoing advice.

May all beings be at peace;
may all beings be free from suffering



Anãgãrika:(a-nah-gah-ri-ka)'homeless one'. An Anãgãrika (male), Anãgãrikã (female) still is technically a lay person, lives in a monastery and follows the Eight Precepts.

Ajahn: teacher, from the Pãli ãcãriya. 'Achan' is sometimes used.

Ãnãpãnasati:(ah-nah-pah-na-sa-ti)a widely used meditation technique: one composes the mind by focussing attention on the inhalation and exhalation of breath.

Anatta:(a-nat-tah) impersonal, ‘not?self', without individual essence; one of the three characteristics of all worldly phenomena, according to the Buddha.

Aniccã: (a-nic-cah)impermanent, transitory; one of the three characteristics of all worldly phenomena, according to the Buddha

Arahant an enlightened being, free from all delusion. In Buddhist tradition, it is the last of the four stages of the realisation of liberation.

Bhikkhu : Buddhist monk(s).

Bhikkhu alms mendicant; the term for a monk, who lives on alms and abides by training precepts which define a life of renunciation and simplicity.

Bodhisattva (Sanskrit) A term from Mahayana Buddhism, referring to one who 'delays complete enlightenment' for the sake of helping other beings reach enlightenment first.

Dãna: (daa-na) generosity; hence, often used to refer to an offering, especially of food, to a monastic community.

Dhamma: this word is used in several ways. It can refer to the Buddha's Teachings as contained in the scriptures; to the Ultimate Truth, to which the Teachings point; and to a discrete 'moment' of life, seen as it really is.

Dhutanga:(Thai: tudong) special strict monastic observances. Dhutanga bhikkhus are noted for their diligence and impeccability. In Thailand, such monks often undertake the mendicant's wandering practice of the Buddha's time - hence the phrase, 'to wander (or 'go') tudong'.

Dukkha: imperfect, unsatisfying, 'hard to bear'; one of the three characteristics of all worldly phenomena, according to the Buddha.

Jongrom: (a Thai word derived from cankama from Pali, the scriptural language) means pacing to and fro on a straight path.

Kamma: action or cause which is created or recreated by habitual impulse, volitions, or natural energies. In popular usage, it often includes the sense of the result or effect of the action, although the proper term for this is vipaka. (In Sanskrit: karma).

Kuti (Pali, Thai) hut; typical abode of a forest monastery bhikkhu.

Luang Por: Venerable Father, a title used to address older monks.

Mettã:(met-tah) loving-kindness, goodwill, friendliness.

Muditã:(mu-di-taa) happiness at another's good fortune; 'sympathetic joy'.

Nibbãna:(nib-bah-na) freedom from attachments. The basis for the enlightened vision of things as they are. (Sanskrit: 'Nirvãna'.)

Observance Day:
a sacred day or 'sabbath', occurring every lunar fortnight. On this day, Buddhists re-affirm their Dhamma practice in terms of precepts and meditation.
(In Pali, Uposatha.)

Panññã:(pan-nyah) discriminative wisdom.

Pindapãda:(bin-da-bah-da) (Thai: pindabaht) alms food; or the alms round on which the food is received.

Samana: one who has entered the Holy Life; a religious; originally, a religious recluse or wanderer.

Samanera:novice monk(s) Whereas a bhikkhu is a fully ordained monk who follows 227 precepts, a samanera is a 10 precept novice (who nevertheless wears the same ochre?coloured robes as the bhikkhus). In Thailand, the samanera stage is often reserved for those too young for full ordination.

Samsãra:(sang-sah-ra)the unenlightened, unsatisfactory experience of life; the world as conditioned by ignorance.

Sankhãra: conditions, i.e. the sum of the properties making up existence.

: the community of those who practise the Buddha's Way. More specifically, those who have formally committed themselves to the lifestyle of a mendicant monk or nun.

Sila: virtuous conduct of body and speech. Sila is also known as 'Precepts'.

ãrã: Ten Precept nun(s), an order of nuns at Amaravati and Cittaviveka.

Simã:a bounded area, within which official Sangha acts may take place. The main use of a sima is for upasampada, the ceremony of acceptance into the Bhikkhu?Sangha ('ordination').

Sotãpanna: the first of the four stages of the realisation of liberation.

Tanhã: desire, craving.

The Buddha or Samma-Sambodhi: 'Perfect Enlightenment', Universal Buddha hood, is the state attained by a Universal Buddha (samma-sambuddha), i.e one by whom the liberating Law (dhamma) wich has become lost to the world, is again discovered, realized and clearly proclaimed to the world.

The Four Noble Truths : The Noble Truth of Suffering. The Noble Truth of the Origin of Suffering. The Noble Truth of the Cessation of Suffering. The Noble Truth of The Way Leading to Cessation of Suffering.

The Triple Gem: the Buddha, the Dhamma and the Sangha.

Tipitaka Literally 'three baskets' - the collections of the Buddhist scriptures, classified according to Sutta (Discourses), Vinaya (Discipline or Training) and Abhidhamma (Meta-physics

Upajjhãya: a spiritual teacher; preceptor i.e. a bhikkhu of more than ten Rains who has the authority to confer full monastic ordination.

Upasampadã: acceptance into the order of bhikkhus ('ordination'). This must take place within a prescribed boundary, called a sima.

ã: Buddhist Lent, Rains the monsoon-season retreat period. A bhikkhus seniority is determined by the number of 'Rains' he has spent in the Order.

: the monastic code of discipline.

Vibhava-tanhã: desire to get rid of something; annihilationism.

Vihãra: a residence; often used as the name for a small monastery.

Vinaya: the monastic discipline, or the scriptural collection of its rules and commentaries.

Vipãka: the 'effect' or result of kamma (the 'cause' or action).

Wat:(Thai) monastery.

Wat Pah:(Thai) monastery of the Forest Tradition (often a place of dhutanga observance).



Wednesday, March 17, 2010

The Visitor (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)


Alone, I came to this world
without company.
Empty handed, nothing to show
just a breathing body.
Alone, I will leave this world
without company.
Empty handed, nothing owned
but a lifeless body.
From the cradle to the coffin
all along the way,
attachments thickly spun and
acts, endlessly played.
Here a smile and there a tear
wrapped in sensation.
Melt in love or boiled with fury
dancing to temptation.
Now it is dark and fate beckons
to bid all "adieu".
So let us part and in haste
onwards continue.

(Translated from a Myanmar general epitaphic verse printed on fans distributed to those attending a funeral).

(From Poems On Death)

မူရင္း ျမန္မာ ဓမၼသံေ၀ဂကဗ်ာ

  • လာတံုးကလဲ၊ တစ္ေယာက္ထဲေနာ္၊ လက္တြဲေခၚကာ၊ ေဖာ္မပါဘူး၊ ဥစၥာခ်ည္းႏွီး၊ ကိုယ္ထီးတည္း။
  • ျပန္သြားေတာ့လဲ၊ တစ္ေယာက္ထဲေနာ္၊ လက္တြဲေခၚကာ၊ ေဖာ္မပါဘူး၊ ဥစၥာခ်ည္းႏွီး၊ ကိုယ္ထီးတည္း။
  • လာျပီးေတာ့နား၊ မသြားေသးခင္၊ ခ်ိန္ေလးတြင္မွ၊ ၀န္းက်င္းယွက္ႏြယ္၊ ေႏွာင္ၾကိဳးသြယ္ၾက၊ ျပံဳးရယ္မဲ့ငို၊ ခ်စ္မုန္းပိုၾက။
  • မလိုေဒါသ၊ လိုေလာဘႏွင့္၊ ဘ၀ရိပ္ျမံဳ၊ ကၾကိဳးစံုခဲ့၊ ကံကုန္မိုးခ်ဳပ္၊ လက္တြဲျဖဳတ္ကာ၊ သုတ္သုတ္ေဆာလ်င္၊ ခရီးႏွင္သည္၊ တို ့လ်င္ ဧည့္သည္ပါတကား။


What is Buddhism? Part 9 (Spanish Version)

La meditación se refiere a la actividad mental de sostener el conocimiento consciente en una cosa, percepción, concepto, proceso o sensación. Por ejemplo, éste puede ser el proceso de respirar, pueden hacerse un objeto externo, el concepto y emoción de amoroso-bondad, una palabra significante, una sensación física o la percepción de Meditación de la temporalidad en cualquier postura, pero los más comunes regresan estar sentado cruz-de patas y ambulantes. Cuando la atención atenta a se pone en aumento continua, los dispersamos y la energía distraída de la mente se vuelven más enfocadas y aclaran. El acto de sostener el conocimiento calma y alivia el cuerpo e importa, mientras el enfoque de atención da energía a y aclara a la mente.

El más profundo la meditación se vuelve, el más callado, todavía y dichoso se siente. Esto limpió y purificó que el conocimiento, desarrollado a través de entrenamiento repetido, rinde claridad extraordinaria de mente. Uno empieza a ver las cosas cuando son de verdad, el beyound las limitaciones de percepciones condicionado y los modelos del pensamiento habituales. Como uno ve claramente, la sabiduría nace y así la serenidad y forma de visión un par inseparable que es gradualmente cultivado a través de la meditación.

Unfeeling (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)


A face though smiling

may not be showing happiness.

Between the lips' lining

a pain may be suppressed.

A face with tears

may not be of sadness.

It can even be an outpouring

of some joyousness.

There is no formula,

let it be noted,

for finding if a feeling

is genuine or coated.

And the best of feelings

is the "u n f e e l i n g".

Detached from everything

and moved by nothing.

(From Poems On Sentiments)


ပဲႏြယ္ကုန္းဆရာေတာ္၏ သုတပန္းခိုင္ (၉)

၃၃။ ျမတ္စြာဘုရားတည္းဟူေသာ မိတ္ေဆြေကာင္း၊ ဆရာသမားေကာင္းကို မွီ၀ဲရလို ့ နိဗၺာန္ခ်မ္းသာကို ရရွိသြားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ အသေခ်ၤ အနႏၱ မေရမတြက္နိဳင္ပါဘူး။

၃၄။ ေရွ ့မွာခ်ီးမႊမ္းေပမဲ့ ကြယ္ရာမွာ အပုပ္ခ်တဲ့လူကို အဆိပ္အိုးထဲက ပ်ားရည္လို ေရွာင္ၾကဥ္လိုက္။

၃၅။ အနည္းငယ္ေသာ ကုသိုလ္ကို အထင္မေသးပါနဲ ့။ မိုးေရမိုးေပါက္ တေဖ်ာက္ေဖ်ာက္ က်ပါမ်ားေတာ့ ေရအိုးၾကီး ျပည့္လာရသလို ကုသိုလ္လည္း ျပဳပါမ်ားေတာ့ ျပည့္လာပါလိမ့္မယ္။

၃၆။ ႏွိမ္နင္းရန္ ခဲယဥ္းတဲ့စိတ္ လ်င္ျမန္တဲ့စိတ္ သူေရာက္ခ်င္ရာ ေရာက္တဲ့စိတ္ကို ဆံုးမလ်င္ေကာင္းတယ္။ ဆံုးမလို ့ယဥ္ေက်းလာလွ်င္ ဒီစိတ္က ခ်မ္းသာကို ေဆာင္ေပးတတ္တယ္။


Harmony Of Head And Heart (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)


All along,

the head is thinking

the heart is feeling

two engines chugging inside.


what the head thinks

the heart feels and

what the heart feels

the head thinks in tandem.

But sometimes

a conflict appears

leading to a tug-of-war


thoughts and feelings.


What must man do?

Head and heart once friends

but now as foes

clash and drift apart.

As tensions mount,

the head becomes heartless

the heart becomes headless

making man a maniac or robot.

What a pity!

Life has a purpose.

Even nature has its ways of doing things.

Why not man __ the intelligent?

The head and heart must reconcile.


The head with wisdom, the heart with love

and vice versa

the heart with wisdom and the head with love,

should reciprocate.

Wisdom and love

like sunshine and moonbeam

serve best for the harmony of

head and heart.

(From Poems On Head And Heart)


သူငယ္ေတာ္ေတာရ ဆရာေတာ္၏ ေန ့စဥ္ေဟာျပ ၾသ၀ါဒ (၂၆)

သစၥာျမင္မွ ခ်မ္းသာအစစ္ရနိဳင္

သစၥာမျမင္ဘဲ မဂၢင္ရွစ္ပါးမပါဘဲနဲ ့ ဘယ္ေတာ့မွ ခ်မ္းသာအစစ္ကို မရနိဳင္ဘူး။ သစၥာျမင္မွ၊ မဂၢင္ရွစ္ပါး အက်င့္တရားပါမွသာ ခ်မ္းသာအစစ္ကို ရနိဳင္မယ္၊ ေရာက္နိဳင္ပါမယ္။

ဣႆာမစၦရိယ နဲ ့ေသာတာပန္္

ဘုန္းၾကီးတို ့ ေယာဂီသူေတာ္စင္ေတြ သိထားရမွာက ဣႆာ (မနာလိုမႈ) မစၦရိယ (သ၀န္တိုမႈ) ေတြ မိမိသႏၱာန္မွာ ရွိေနေသးသမွ် ေသာတာပန္အစစ္ မျဖစ္နိဳင္ေသးဘူး။ ေသာတာပန္ပုဂၢိဳလ္အစစ္မွာ အဲဒီ တရားႏွစ္ပါးလည္း လံုး၀မရွိေတာ့ဘူး။ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။

ေသာတာပန္ရဲ ့ယံုၾကည္မႈ

ေသာတာပန္ျဖစ္သြားလို ့ရွိရင္ ဘုရား တရား သံဃာ ငါးပါးသီလ အဲဒီအရာဌာနေတြအေပၚမွာ စြဲစြဲျမဲျမဲ ႏွစ္ႏွစ္ျခိဳက္ျခိဳက္ သက္၀င္ယံုၾကည္သြားတယ္။ ယံုၾကည္မႈသဒၶါတရားက ပိုခိုင္သြားတယ္။ ဘာေၾကာင့္တုန္း ဆိုေတာ့ သစၥာျမင္သြားလို ့ေပါ့။ အပါယ္ေလးဘံုက လံုး၀လြတ္ကင္းသြားလို ့ေပါ့။


The Game (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)


is a game of Snakes and Ladders
where fate is the dice.

At a throw,
you reach a ladder and fate lifts you.
So up you go!

Another throw,
you meet a snake and fate swallows you.
Down you go!

Come ladder or come snake,
care not and fear not.
Ups or downs
Let the dice dictate.

Keep on going, don't lose heart.
Keep on aiming, don't lose head.
Sure, sure, the game has to end.

At one time,
you will reach that ultimate shore,
where dice, snakes and ladders
are no more.

(From Poems On Life)


Thursday, March 11, 2010



တစ္ခါတုန္းက ျမတ္စြာဘုရားရွင္ဟာ ရာဇျဂိဳဟ္ျပည္ ေ၀ဠဳ၀န္ေက်ာင္းမွာ သီတင္းသံုးေနပါတယ္။ ညေနခ်မ္းေရာက္ေတာ့ ရွင္ရာဟုလာ သီတင္းသံုးရာ သရက္ဥယ်ာဥ္သို ့ ၾကြေတာ္မူပါတယ္။ ရွင္ရာဟုလာက ျမတ္စြာဘုရားအတြက္ ေနရာခင္းျခင္း၊ ေျခေဆးေပးျခင္းမ်ား ျပဳပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္က ရွင္ရာဟုလာ ခင္းထားတဲ့ ေနရာမွာ ထိုင္ေတာ္မူျပီး တရားစကား ၾသ၀ါဒ ေပးေတာ္မူပါတယ္။

“ခ်စ္သားရာဟုလာ.... အလုပ္တစ္ခု လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ မလုပ္ခင္ စဥ္းစားလိုက္ပါဦး။ မိမိလုပ္မယ့္အလုပ္ဟာ မိမိကိုယ္ကို ထိခိုက္နိဳင္မလား၊ သူတစ္ပါးကို ထိခိုက္နိဳင္မလား၊ ထိခိုင္နိဳင္မယ္ဆိုရင္ မလုပ္ပါနဲ ့ေတာ့။

ခ်စ္သားရာဟုလာ.... လုပ္ဆဲမွာလည္း စဥ္းစားလိုက္ပါဦး။ မိမိကိုယ္ကို ထိခိုက္နိဳင္မလား၊ သူတစ္ပါးကို ထိခိုက္နိဳင္မလား၊ ထိခိုက္နိဳင္မယ္ဆိုရင္ မလုပ္ပါနဲ ့ေတာ့။

ခ်စ္သားရာဟုလာ....လုပ္ျပီးျပန္ရင္လည္း စဥ္းစားလိုက္ပါဦး။ မိမိသူတစ္ပါး ထိခိုက္နိဳင္တယ္ဆိုရင္ မလုပ္ပါနဲ ့ေတာ့။

ခ်စ္သားရာဟုလာ....အေျပာတစ္ခုေျပာေတာ့မယ္ဆိုရင္လည္း မေျပာခင္ စဥ္းစားလိုက္ပါဦး။ မိမိကိုယ္ကို ထိခိုက္နိဳင္မလား၊ သူတစ္ပါးကို ထိခိုက္နိဳင္မလား။ ထိခိုက္နိဳင္မယ္ဆိုရင္ မေျပာပါနဲ ့ေတာ့။

ခ်စ္သားရာဟုလာ....ေျပာဆဲမွာလည္း စဥ္းစားလိုက္ပါဦး။ မိမိ သူတစ္ပါး ထိခိုက္နိဳင္မလား။ ေျပာျပီးျပန္ရင္လည္း စဥ္းစားလိုက္ပါဦး။ ထိခိုက္နိဳင္တယ္ဆိုရင္ မေျပာပါနဲ ့ေတာ့။

ခ်စ္သားရာဟုလာ....အေတြးတစ္ခု ေတြးေတာ့မယ္ဆိုရင္လည္း စဥ္းစားလိုက္ပါဦး။ ေတြးဆဲမွာလည္း စဥ္းစားလိုက္ပါဦး။ ေတြးျပီးျပန္ရင္လည္း စဥ္းစားလိုက္ပါဦး။ မိမိ သူတစ္ပါး ထိခိုက္နိဳင္တယ္ဆိုရင္ မေတြးပါနဲ ့ေတာ့။”

ျမတ္စြာဘုရားရွင္က ကံသံုးပါးကို စင္ၾကယ္ေအာင္ လုပ္ဖို ့ေဟာျပလိုက္ေတာ့ ရွင္ရာဟုလာလည္း ေက်နပ္ပီတိ ျဖစ္သြားပါေတာ့တယ္။

(မဇၥ်ိမပဏၰာသပါဠိေတာ္၊ မဟာရာဟုေလာ၀ါဒသုတ္)

ဆရာေတာ္ ရေ၀ႏြယ္ (အင္းမ) ၏ “မိမိကိုယ္ကို မိမိတည္ေဆာက္မယ္” ေဆာင္းပါးမွ ေကာက္ႏႈတ္ေဖာ္ျပပါသည္။

အထက္ပါ တရားေတာ္ အဆံုးအမေလးကို ကၽြန္ေတာ္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားဘ၀ ဘာသာေရးစာေပေတြ ေလ့လာျဖစ္တုန္းက ဖတ္ဖူးခဲ့ပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္က သားေတာ္ရွင္ရာဟုလာကို ဆံုးမလိုက္တဲ့ စကားေတာ္ဟာ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္လည္း ဖခင္က ကၽြန္ေတာ့္ကို ဆံုးမလိုက္သလိုပါဘဲ။ ရင္ထဲအထိ စိမ့္၀င္ခဲ့တဲ့ အဆံုးအမေတာ္ျမတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာေတာ္ ရေ၀ႏြယ္ စာအုပ္ကို ဖတ္ရင္း ဒီအဆံုးအမေလးကို ေရးထားတာ ျပန္ေတြ ့လိုက္ေတာ့ အေ၀းေရာက္ေနတဲ့သားတစ္ေယာက္ကို ဖခင္က ထပ္ျပီးဆံုးမလိုက္သလို ျပန္ခံစားလာရလို ့ စာအုပ္ထဲကေန ကူးယူေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္ ခင္ဗ်ား။




Meditating with a few friends at regular times can be a great support towards constancy of practice and development of wisdom. The solitary meditator eventually faces diminishing will-power, as there's often something else to do that seems more important (or more interesting) than watching the breath. Regular group meditation for an agreed-upon duration keeps the participants going, regardless of their flux of moods. (The investigation of these shifts of disposition often yields important insights, but on our own we can find it difficult to persevere with them.) As well as seeing the personal benefits, you can reflect that your efforts are helping others to keep practicing.

(to be continued....)



Wednesday, March 10, 2010

The Twins (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)

The Twins

Afraid of death?

Be not!

Life and death are twins

living together with us.

"Life" the one twin
since existence
gives growth for longevity.

"Death" the other twin

not losing a moment
wrecks what the former has done.

The twins, life and death,
fiercely compete

in making and unmaking of us.
Our body
is their battleground.

But we
blinded by ignorance
and driven by passions
yearn for life and think of death
as something far.

When time is due
and fate commands that twin

to blow out life's flame
we shudder.

Let us not resist.
All along it has been with us.
It is best to face death, our kin,

And know that
there is a path that liberates us

from the twins -- "life" and "death".

(From Poems On Death)