Wednesday, October 7, 2009

ဆရာၾကီး ေရႊဥေဒါင္း၏ ဒိေ႒ဒိ႒မတၱံ လက္ေတြ ့က်င့္စဥ္ (၁၅)

အနတၱသေဘာတရား

ေကာင္းပါျပီ။ ၾကံစည္ခ်င္ရာ ၾကံစည္တတ္ေသာ စိတ္ကေလးကိုပင္ ပိုင္ဆိုင္သူမရွိဟု ဆိုပါလ်င္ ျဖစ္ခ်င္ရာျဖစ္၊ ပစ္ထားရေတာ့မည္ေလာ။ ၄င္းကို ခ်ဳပ္ကိုင္ၾကိဳးကိုင္ျခင္း မျပဳရေတာ့ျပီေလာ။ အဘယ္သို ့ေသာ အျခင္းအရာျဖင့္ ၄င္းကို ထိန္းသိမ္းအုပ္ခ်ဳပ္ပါမည္နည္း ဟူေသာေမးခြန္းမ်ား ေပၚေပါက္လာရေတာ့မည္။ ဟုတ္ေပသည္။ တရားအားထုတ္ျခင္းဟူသည္မွာ စိတ္ကို အထိုက္အေလ်ာက္ ၾကိဳးကိုင္နိဳင္ေစရန္၊ သို ့မဟုတ္ ၾကိဳးကိုင္နည္းေတြ ့ရွိရန္ ျဖစ္ေပသည္။ စိတ္ကို ပိုင္ဆိုင္သူရွိမရွိ အပထား၍ စိတ္၏သဘာ၀သည္ ေတာင္ခုန္ ေျမာက္ခုန္ ေျပးလႊား၍သာ ေနခ်င္တတ္သည္။ တစ္ေနရာထဲ၌ ၾကာရွည္စြာမေနတတ္ေခ်။ “ဒိေ႒ဒိ႒မတၱံ” နည္းအတိုင္း အလုပ္လုပ္ေသာအခါတြင္လည္း “အိပ္မက္ေလာက” ထဲသို ့ ဖ်တ္ခနဲ ဖ်တ္ခနဲ ခုန္၀င္သြားတတ္၏။ “ငါ” က မခုန္ပါႏွင့္ ဆိုေသာ္လည္း မရ၊ ခုန္ျမဲတိုင္း ခုန္ေျပးတတ္၏။ ဤတြင္ “ငါ” အေနႏွင့္ အမိန္ ့ေပး၍မရ။ “သတိ” ၏ အကူအညီေတာင္းမွ ျဖစ္ေတာ့မည္ဟု သေဘာေပါက္လာေတာ့သည္။ “သတိ” သည္ “ငါ” မဟုတ္ေၾကာင္းလည္း ျမင္လာသည္။ “သတိ” ေစာင့္လ်က္ရွိေသာအခါ၌ “အိပ္မက္ေလာက” ထဲသို ့ မ၀င္ေတာ့။ သို ့ေသာ္ လစ္သည္ႏွင့္ တျပိဳင္နက္ “ဒိ႒ေလာက” ထဲမွ ထြက္ေျပးသည္ကို ေတြ ့ရသည္။ ဤတြင္ “ငါ”က ဘာမွ်မတတ္နိဳင္သည္ မဟုတ္။ သတိေစတသိက္က ၾကိဳးကိုင္၍ သူတို ့အခ်င္းခ်င္း ထိန္းသိမ္းျခင္းမွ်သာ ျဖစ္သည္။ အစိုးမရေသာ အနတၱတရားၾကီးေပတကားဟု သေဘာက်မိပါေတာ့သည္။

ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းႏွင့္ ေတြးေတာျခင္း

“ဒိေ႒ဒိ႒မတၱံ” နည္းလမ္း၏ တန္ဖိုးရွိေသာအျဖစ္ကို တနည္းအားျဖင့္ ေဖာ္ျပလိုေသး၏။ စိတ္သည္ “အိပ္မက္ေလာက” ထဲ၌ ေမ်ာပါလ်က္ရွိစဥ္၊ “ငါ” တည္းဟူေသာ ဒိ႒ိသေဘာသည္ ထပ္ၾကပ္မကြာ ပါလ်က္ရွိ၏။ ၀န္ၾကီးဥပမာ၌ အမ်ိဳးသမီးကေလးမ်ားက ငါ့ကို ပန္းစည္းဆက္ၾကသည္။ တစ္ျမိဳ ့လံုးက ငါ့ကို ေသာင္းေသာင္းျဖျဖ ၾကိဳဆိုၾကသည္။ မည္သည့္အယ္ဒီတာက ငါ့ကို ပမာမခန္ ့ေရးသည္ စသည္ျဖင့္ တငါတည္း “ငါ”လ်က္ရွိေတာ့သည္။ အကယ္၍ ထို၀န္ၾကီးသည္ “အိပ္မက္ေလာက”ကို ဖ်က္သိမ္း၍ ဆိုဖာေပၚ၌ ထိုင္လ်က္ရွိစဥ္ “ဒိ႒ေလာက” ထဲသို ့ ၀င္လိုက္သည္ ဆိုၾကပါစို ့။ ကားသံႏွင့္ ဟြန္းသံၾကားျခင္းကို သိမည္။ ႏွင္းဆီပန္းေမႊးျခင္းကို သိမည္။ ေခြးကေလးတက္လာျခင္းကို ျမင္သည္ဟု သိမည္။ ဆိုဖာ၏ တအိအိနူးညံ့ေသာ အေတြ ့ကို သိမည္။ ထို၀န္ၾကီးက နာမ္ရုပ္တို ့၏ သဘာ၀ကို ေစာင့္ၾကည့္လ်က္ ရွိသည္ဟူ၍ (ပထမတြင္) သေဘာမေပါက္ေသးေသာ္လည္း သူသည္ မိမိ၏နာမ္ကို သူတစ္ပါးအေနျဖင့္ (objectively) အျပင္မွ ေစာင့္ၾကည့္သကဲ့သို ့ ျဖစ္ေနေတာ့သည္။ ရင့္က်က္လာေသာအခါတြင္ ရုပ္၏သေဘာ၊ သို ့မဟုတ္ စိတ္၏သေဘာကို ရိပ္မိလာ၍ ၄င္းတို ့ အနိစၥလကၡဏာ၊ သို ့မဟုတ္ ဒုကၡလကၡဏာ၊ သို ့မဟုတ္ အနတၱလကၡဏာကို တစ္ၾကိမ္တစ္ခါတြင္ ထိုးထြင္းသိျမင္နိဳင္ဖြယ္ရာ ရွိေလသည္။ (ဤသည္ကား စိတ္အေၾကာင္းကို ဉာဏ္ရွိတိုင္း ေတြးေတာၾကံဆေနၾကေသာ စိတ္ပညာဆရာၾကီးတို ့၏ အလုပ္ႏွင့္ ျခားနားျခင္းၾကီး တရပ္ေပတည္း။)


(ဆရာၾကီးေရႊဥေဒါင္း ၏ ဒိေ႒ဒိ႒မတၱံ လက္ေတြ ့က်င့္စဥ္ တင္ျပီးသမွ် အတြဲ (၁) မွ ယခုအထိ ဖတ္လိုလ်င္)

No comments:

Post a Comment