Saturday, July 11, 2009

အမ မသစၥာအလင္း အတြက္ Belated Birthday Present

PDCA ျဖင့္ ေန ့စဥ္ဘ၀ကို ခ်ည္းကပ္ၾကည့္ျခင္း


အမေရ...

အမအတြက္ ေမြးေန ့အမွတ္တရအျဖစ္ ေရးမယ့္အေၾကာင္းအရာေလး မစခင္ အမကို ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ့ ေနာက္က်မႈအတြက္ အလ်င္ ေတာင္းပန္ပါတယ္။ ဒီရက္ပိုင္းထဲ အမရဲ ့ေမြးေန ့ရွိတယ္လို ့တခါက အမ ေျပာဖူးလို ့မွတ္ထားလိုက္ေပမယ့္ ကိုယ့္ဟာကို အလုပ္ေတြရႈပ္ေနတာႏွင့္ဘဲ သတိမထားလိုက္မိဘူး။ မေန ့က အီးေမးလ္စစ္ေတာ့မွဘဲ အမေမြးေန ့ေရာက္ေနမွန္းသိရေတာ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ့သတိေပါ့ေလ်ာ့မႈအတြက္ ေတာင္းပန္ပါတယ္။

အမအတြက္ ေမာင္ႏွမေတြ ၀ိုင္းျပီး ဆုေတာင္းေပးၾက၊ အမွတ္တရ ေရးေပးၾကတာေတြ ဖတ္ၾကည့္လိုက္ပါတယ္။ အားလံုးက လိုေလေသးမရွိေအာင္ ေထာင့္ေစ့ေအာင္ ေရးထားၾကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္အတြက္ ေရးဖို ့ေတာင္ မက်န္ေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ျပီး အမကိုယ္တိုင္ကလည္း အသိဉာဏ္ပိုင္းေရာ၊ စိတ္ေနသေဘာထားပိုင္းမွာပါ ေလာကီ၊ ေလာကုတ္ အဘက္ဘက္က ျပည့္စံုေနသူတစ္ေယာက္ျဖစ္ေနေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က ဘယ္လို ၀င္ျပီး ႏွမ္းျဖဴးရမလဲ ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ဦးေႏွာက္စားရပါတယ္။ တရားဓမၼႏွင့္ ပတ္သတ္တာေတြေရးဖို ့က်ေတာ့လည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အမလည္း သိျပီးသားေတြၾကီးဘဲ ျဖစ္ေနေတာ့ တကယ္ကို ဘာေရးရမလဲ မသိေတာ့ပါဘူး။

အမေမြးေန ့အတြက္ ေရးစရာစဥ္းစားရင္း ေခါင္းထဲကို မဆီမဆိုင္ ဖတ္ဖူးထားတဲ့ စီမံခန္ ့ခြဲမႈ ႏွင့္ ပတ္သတ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြထဲက ေခါင္းစဥ္တစ္ခု၀င္လာပါတယ္။ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ လုပ္ငန္းေတြမွာ အသံုးျပဳတဲ့ Problem Solving Process တစ္ခုပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ Process ကို လက္ေတြ ့ဘ၀ထဲမွာ ခ်သံုးၾကည့္လို ့လည္း အသံုးတည့္တာကို ေတြ ့ရပါတယ္။ ေနာက္ျပီး တရားဓမၼက်င့္သံုးမႈဘက္မွာလည္း ခ်သံုးၾကည့္လို ့ရတာကို ေတြ ့ရပါတယ္။ Process ေခါင္းစဥ္က PDCA Cycle ပါ။ အမ သိရင္ေတာင္ သိေနမယ္ထင္ပါတယ္။


File:PDCA Cycle.svg

PDCA (Plan, Do, Check, Act) Cycle ဟာ အဆင့္ေလးဆင့္ပါတဲ့ အျပန္အလွန္သံုးလို ့ရတဲ့ ျပႆနာေျဖရွင္းနည္း တစ္ခုပါ။ သူ ့ကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့တဲ့သူက Dr. W. Edwards Deming ဆိုတဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။

ဒီနည္းကို အက်ဥ္းခ်ံဳးျပီး ေျပာရရင္ေတာ့ ကိစၥတစ္ခုကို ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ဖို ့အတြက္ အရင္ဦးဆံုး Plan (ျပင္ဆင္ျခင္း) လုပ္ရပါမယ္။ အဲဒီအဆင့္မွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို သတ္မွတ္ရမယ္။ ေနာက္ဒီရည္ရြယ္ခ်က္ကို ရရွိျပီးေျမာက္ဖို ့အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ရွာေဖြစုေဆာင္းရမယ္ ျပီးေတာ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ေရာက္ေအာင္သြားဖို ့ နည္းလမ္းကို သတ္မွတ္ရမယ္လို ့ဆိုပါတယ္။

ဒုတိယအဆင့္ကေတာ့ Do ေပါ့။ စျပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အဆင့္ပါ။ ဒီအဆင့္မွာ ကိုယ္နိဳင္သေလာက္ကေနစျပီး တျဖည္းျဖည္း ပံုေဖာ္လုပ္ေဆာင္ရမယ္လို ့ဆိုပါတယ္။

တတိယအဆင့္ကေတာ့ Check ပါ။ မိမိလုပ္ထားျပီးသေလာက္ အတိုင္းအတာကို ျပန္လည္ စစ္ေဆးျခင္းပါဘဲ။ မိမိခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ပန္းတိုင္ႏွင့္ ယခုလက္ရွိေရာက္ရွိေနတဲ့ အေနအထား ကိုက္ညီမွန္ကန္မႈရွိမရွိ၊ လမ္းလြဲမႈေတြ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိမရွိ ျပန္လည္ စစ္ေဆးရမယ္လို ့ဆိုပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ Deming က Check အစား Study ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းက ပိုသင့္ေလ်ာ္တယ္လို ့ ဆိုခ်င္တဲ့ပံု ရွိခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးအဆင့္ကေတာ့ Act ပါဘဲ။ ဒီအဆင့္ကေတာ့ တကယ္လို ့Check အဆင့္မွာ ေတြ ့ရွိလိုက္တဲ့ မိမိရဲ ့လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ လမ္းလႊဲေနမႈေတြ ႏွင့္ တခါတေလ မိမိခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ပန္းတိုင္ႏွင့္ လုပ္ေဆာင္မိလိုက္တာႏွင့္ လံုးလံုးလြဲေခ်ာ္သြားတာမ်ိဳးေတြ ေတြ ့လာခဲ့မယ္ဆိုရင္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ အသစ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမယ့္ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။

အဆင့္ေလးဆင့္လံုး ျပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ မိမိရည္မွန္းထားတဲ့ ပန္းတိုင္ဆီေရာက္ဖို ့အတြက္ ဘာတိုးတက္မႈမွ ရွိမလာခဲ့ရင္ မိမိေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ နည္းလမ္းကို အသစ္ျပင္ဆင္သတ္မွတ္ျပီး မူလစက္၀ိုင္းကို ေနာက္ထပ္တစ္ခါ ျပန္စရပါမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ရည္ရြယ္ခ်က္ ေပါက္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ခဲ့ရင္ေတာ့ ေနာက္ထပ္တစ္ခါ ရည္မွန္းခ်က္အသစ္တစ္ခု ထပ္မံခ်မွတ္ျပီး စက္၀ိုင္းကို ျပန္စရပါမယ္။ ဒီလိုႏွင့္ ဒီ Cycle ဟာ ေတာက္ေလ်ာက္လည္ပတ္ပါလိမ့္မယ္။

အမေရ... ဒီေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီ စက္၀ိုင္းရဲ ့သေဘာတရားကို အမ ေကာင္းေကာင္း နားလည္အသံုးခ်တတ္သြားေလာက္မယ္
ထင္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို ့ေတြရဲ ့လက္ရွိဘ၀မွာလည္း ရည္မွန္းခ်က္ေတြအတြက္ Problem Solving ေတြ အျမဲလုပ္ေနၾကရတာပါဘဲ။ ကိုယ္သတိမထားမိေပမယ့္ ဒီ Cycle ေလးကို သံုးမိသလို ျဖစ္ေနတာ အမ သတိထားမိလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။

တရားအားထုတ္မယ့္ ေယာဂီတစ္ေယာက္အတြက္ဆိုရင္လည္း ဒီစက္၀ိုင္းကို အသံုးခ်မယ္ဆိုပါေတာ့။ တရားအားမထုတ္ခင္ မိမိရဲ ့ တရားအားထုတ္ရတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ကို သတ္မွတ္၊ အားထုတ္မယ့္နည္းကို သတ္မွတ္၊ တရားအားထုတ္ဖို ့ရန္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျပင္ဆင္၊ လိုအပ္တဲ့ ဆရာသမား၊ မိတ္ေဆြ၊ ေနရာေဒသ၊ အခ်ိန္ကာလ အစရွိသျဖင့္ ျပင္ဆင္သတ္မွတ္ျခင္းကို Plan လုပ္တယ္လို ့ ေျပာလို ့ရမယ္ ထင္ပါတယ္။

ဒုတိယ Do ကေတာ့ တရားကိုၾကိဳးစား အားထုတ္တဲ့ ကာလ ျဖစ္ျပီေပါ့။

တရားအားထုတ္လို ့ မိမိသတ္မွတ္ထားတဲ့ ကာလတစ္ခု သို ့မဟုတ္ အသိဉာဏ္အေနအထားတစ္ခုကို ေရာက္ေလာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ မိမိကိုယ္ကို ျပန္လည္ စိစစ္ဆင္ျခင္ၾကည့္ျပီး မိမိ ရည္မွန္းသေလာက္ ခရီးေပါက္ခဲ့ရဲ ့လား၊ မိမိအားထုတ္ခဲ့တာ နည္းလမ္းစနစ္က် မွန္ကန္ပါရဲ ့လား၊ တကယ္ တရားတိုးတက္မႈရွိပါရဲ ့လား၊ ဘာေတြကို သိခဲ့ျပီး ဘာေတြကို မသိေသးဘူးလဲ၊ ေနာက္ထပ္ ဘာဆက္လုပ္ဖို ့က်န္ေသးလဲလို ့သံုးသပ္တဲ့အပိုင္းကို Check (or) Study လုပ္တဲ့ ေနရာလို ့ဆိုလို ့ရပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးအေနႏွင့္ တကယ္လို ့မိမိရဲ ့တရားအသိက ရည္မွန္းထားသေလာက္ ခရီးမေပါက္ေသးတာမ်ားေတြ ့ခဲ့ရင္ ဘာေတြ လိုအပ္သလဲ၊ ဘာေတြမွားေနလဲဆိုတာကို ျပန္လည္ ေ၀ဖန္ခ်ိန္ဆျပီး သင့္ေလ်ာ္တဲ့ နည္းလမ္း၊ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ဆရာသမား၊ မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္ ျပင္ဆင္ညွိနႈိင္းျပီး Cycle ကို အသစ္တစ္ဖန္ ျပန္စရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ Act ေပါ့ေနာ္။ တကယ္လို ့မ်ား မွန္းထားတဲ့ခရီး ေပါက္ခဲ့ရင္ေတာ့လည္း ေနာက္ထပ္၊ ေနာက္ထပ္ေသာ ပန္းတိုင္အသစ္မ်ားကို ခ်မွတ္လို ့ ခရီးစဥ္အသစ္ကို စက္၀ိုင္းအသစ္ႏွင့္ ျပန္စၾကတာေပါ့။

ကဲ...အမေရ။ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ ေခါင္းထဲေပၚတာေတြ ခ်ေရးလိုက္ျပီ။ ဒီ Cycle ေလးက ကၽြန္ေတာ္တို ့ရဲ ့ေန ့စဥ္ဘ၀အတြက္ေရာ၊ ဓမၼခရီးလမ္းအတြက္ပါ အသံုးတည့္လိမ့္မယ္လို ့ထင္လို ့ အမကို ေမြးေန ့လက္ေဆာင္ အျဖစ္ ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒါေလးႏွင့္ဘဲ အမ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္ေပးပါလို ့ ေတာင္းပန္ခ်င္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ့ ေနာက္က်ေမြးေန ့လက္ေဆာင္အတြက္လည္း ခြင့္လႊတ္ေပးပါလို ့......

အမ အသက္ရွည္က်န္းမာခ်မ္းသာစြာျဖင့္ သာသနာေတာ္ႏွင့္ ေလာကသားတို ့ရဲ ့အက်ိဳးစီးပြားကို တိုးလို ့ေဆာင္ရြက္နိဳင္သူ ျဖစ္ပါေစ။
အမခ်စ္ေသာ မိသားစုမ်ား၊ သူငယ္ခ်င္မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္လည္း အသက္ထက္ဆံုး ေအးခ်မ္းေပ်ာ္ရႊင္စြာ အတူတကြ ေနထိုင္နိဳင္ပါေစ။
အမ အသက္ရာေက်ာ္ရွည္၍ ဗုဒၶအလုိက် အရည္အေသြးျပည့္၀ေသာ ဘ၀ကို တည္ေဆာက္ပိုင္ဆိုင္နိဳင္သူ ျဖစ္ပါေစ။


ေမာင္ငယ္
Bliss
(၀ိမုတၱိသုခ)


No comments:

Post a Comment